Kosaciec fałszywy

©

Iris spuria

Iris spuria

Opis

Rodzina: Iridaceae

Gatunek praktycznie nie występuje w uprawie ogrodowej, natomiast odmian jest obecnie tak dużo i wygląd kwiatów tak różny, że chcąc być pewnym tego co mamy warto kupować wyłącznie w renomowanych szkółkach.

Liście z reguły węższe niż u pozostałych gatunków i po zgnieceniu nieprzyjemnie pachnące. Budowa kwiatu typowa dla irysów bezbródkowych i jest ich zwykle 4 na pędzie. Roślina chętnie wiąże nasiona.

Odmiany w znacznej liczbie(wystarczy klikać na kolejne strony) można oglądnąć na stronie ..http://www.comancheacresiris.com/spuria_irises

Występowanie

To gatunek szeroko rozpowszechniony w południowej części Europy, Azji i Afryce Północnej.

owoceWysokość

Gatunek należy do najwyższych irysów, na dobrych stanowiskach może osiągnąć 150 cm. Odmiany uprawiane w ogrodach nie są już tak wysokie, lecz wiele z nich osiąga metr wysokości.

Termin kwitnienia

Kwitnie najpóźniej z irysów, około 10-14 dni po irysach bródkowych. Z reguły jest to w drugiej połowie czerwca.

Kolor kwiatu

Gatunek ma niebieskawo fioletowe kwiaty. U odmian od fioletu, niebieskiego do żółtawego, kremowego i białego.

Stanowisko

Najlepszym wyborem jest stanowisko w pełnym słońcu. Jeśli takiego nie mamy należy zapewnić maksimum słońca i liczyć się że zmniejszoną ilością kwiatów na pędzie.

Wymagania i pielęgnacja

Uprawa jest stosunkowo prosta. Trzeba jednak wiedzieć, że kochają gleby o odczynie obojętnym, bardzo żyzne i dobrze przepuszczalne, Wiosną i jesienią gleby powinny być wilgotne i letnia susza im nie wadzi zbytnio. Bardzo cenią sobie gleby o dużej ilości próchnicy. Zatem nie żałujmy im dobrze rozłożonego kompostu. Również ich żarłoczność jest przysłowiowa. By cieszyć się pięknymi i zdrowymi roślinami dokarmiamy je wiosną i jesienią. Na wiosnę dajmy granulowany lub suchy obornik i wymieszajmy z ziemią, a jesienią nawóz o zmniejszonej dawce azotu. Granulowany obornik można wymieszać z ziemią także w momencie sadzenia kłączy. Jeśli sadzimy jesienią to warto okryć nowe nasadzenia trocinami. To roślina południowej części Europy i u nas zima ma prawo zniszczyć słabo ukorzenione kłącza. Ponieważ jest to irys, który ceni sobie rośnięcie w jednym miejscu nawet 15 lat, to rozstaw w jakim sadzimy kłącza powinien zapewnić im tak długi okres rozrastania. Nie sadźmy ich zatem gęściej jak 80-90 cm od siebie. Roślina potrafi się obrazić i nie kwitnąć jeśli często będziemy ją ruszać. Musimy być także przygotowani iż w pierwszym roku po posadzeniu mogą nam nie zakwitnąć.

Ponieważ jest to gatunek irysa bardzo wrażliwy prawie na wszystko to przed sadzeniem warto wymoczyć bulwy w roztworze Kaptanu. Drugą istotną sprawą jest niedopuszczenie do przesuszenia kłącza. Jeśli kupiliśmy niezabezpieczone kłącze to należy je najpierw na noc włożyć do wiadra z letnią wodą, następnie kąpiel w Kaptanie przez 15 minut i dopiero sadzimy. Nawet przy przesadzaniu warto wykopane kłącze włożyć do pojemnika na dnie którego znajduje się woda. Jeśli komuś chcemy wysłać kłącze to po wykopaniu zawińmy w wilgotny ręcznik papierowy włóżmy do woreczka i zostawmy na dnie chłodziarki. Kłącze tak przygotowane możemy przechować w chłodziarce nawet do 3 miesięcy. Rośliny tak schłodzone ładniej rosną i szybciej kwitną.

Mrozoodporność

Ponieważ dolną strefą mrozoodporności jest USDA 5a z temperaturami do -28,8 0C, więc nasz biegun zimna powinien raczej zawsze okrywać rośliny. Te dane dotyczą zawsze gatunku. Ponieważ w uprawie są przede wszystkim odmiany wyhodowane w Anglii czy USA więc są znacznie mniej odporne. Dobrym zwyczajem jest zabezpieczanie wszystkich nowych nasadzeń, a u nas niesprawdzonych odmian także na terenie całego naszego kraju. Najbezpieczniejszym materiałem są trociny.

Rozmnażanie

nasionaPrzy wysiewie nasion tylko gatunek powtórzy cechy rośliny macierzystej. Ponieważ w uprawie są przede wszystkim odmiany mieszańcowe więc rozmnażamy je wyłącznie przez podział kłączy. Można sobie eksperymentować wysiewając nasiona odmian, lecz trzeba być przygotowanym na nieciekawie kwitnące rośliny, które trzeba usunąć.

Nasiona powinno się delikatnie otrzeć w drobnoziarnistym papierze ściernym i płytko wysiać. Pozostawić w temperaturze pokojowej na kilka dni by nasiąknęły wilgocią, następnie przeprowadzić 2 miesięczną stratyfikację nasion w temperaturze około 2 0C, czyli górna półka chłodziarki. Jeśli pod koniec tego okresu nie pojawią się pierwsze siewki można okres chłodzenia przedłużyć do 3 miesięcy. Wysiew jesienny w naszych warunkach nie musi się sprawdzić. Nawet zabezpieczone przed mrozem nasiona mogą nie wytrzymać zbyt niskiej temperatury.

Choroby i szkodniki

To gatunek, który może być zaatakowany prawie każdą chorobą i każdym szkodnikiem. To jego spora wada. Ponieważ zawsze lepiej zapobiegać niż leczyć przyjmijmy zasadę moczenia kłączy w Kaptanie lub Topsinie. Unikajmy podlewania w godzinach wieczornych. Jeśli wystąpiła pospolita plamistość liści to przez okres letni nie robimy nic. Około sierpnia przycinamy liście do zdrowego i opryskujemy którymkolwiek preparatem grzybobójczym, lecz musimy do roztworu dodać środka ułatwiającego przyczepienie się cieczy do rośliny. Warto też wiosną i około sierpnia przeprowadzić podlewanie miejsca rośnięcia kosaćca roztworem Topsinu.

Wykonując opryski na mszyce czy wciornastki(białe kreseczki na liściach) należy również dodać środka zwiększającego przyczepność. Takimi środkami są np. Citowett, Adpros lub Superam. Jednak wystarczy dodać zwykłego ‘Ludwika’. Dodajemy niewiele, woda nie powinna się spienić.

Zastosowanie

Przy ogromnej różnorodności kolorów kwiatów można sprawić sobie niezłą kolekcję. Gatunek i wyższe odmiany sprawdzą się też jako kwiaty cięte. Nie jestem przekonana do uprawy w pojemnikach, nie można jednak nikomu tego zabronić. Musi jednak bardzo dobrze zabezpieczyć pojemnik na zimę, także od góry i od czasu do czasu w ciepłe, słoneczne dni dać nieco wody do pojemnika. Uważam, że znacznie lepszym wyborem do pojemnika będzie irys syberyjski.

Uwagi

Nazwa rodzaju ”Iris” to z greckiego tęcza. W mitologii greckiej bogini i uosobienie tęczy, posłanka bogów. Odniesienie do kolorowych jak tęcza kwiatów irysów.

Nazwa gatunku ”spuria” pochodzi od łacińskiego słowa ‘spurius’ – nielegalny, fałszywy. W tym wypadku należałoby przetłumaczyć jako – z pozoru fałszywy.

rysuneczekA
A
A

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Owoce – http://www.floracatalana.net/iris-spuria-l-subsp-maritima-p-fourn-

Nasiona – http://plants.usda.gov/core/profile?symbol=IRSP80

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

Dołącz do 327 obserwujących.