Pluskwica-(Świecznica)

©

Cimicifuga(Actaea)

Opis

Rodzina:Ranunculaceae – jaskrowate

Wszystkie pluskwice (jest ich 15 gatunków) z rodzaju Cimicifuga niedawno zostały przeniesione do rodzaju Actaea. Ja pozostanę na razie przy starej nazwie jako bardziej znanej.

Są to rśliny o pokroju wzniesionym, krzaczastym, rosnące w gęstych kępach. Liście potrójnie pierzaste, czyli głęboko powcinane, wyrastają w dużych kępach Są intensyw­nie zielone, jesienią często żółte. Ponad tą kępą liści wznoszą się smukłe grona prawie bia­łych, drobnych, pojedyn­czych kwiatów. Grona te są o różnej grubości jak i długości. Najdłuższe grona mogą mieć około 70 cm. Kwiaty kilku gatunków wydzielają niezbyt miły zapach stąd nazwa pluskwica. Najpospoliciej uprawiane gatunki to:

Cimicifuga racemosa – pluskwica groniasta. Pochodzi z Ameryki Północ­nej. Osiąga wysokość do 2 m. Liście ma dwu- lub trójdzielne. Kwiatostany długo­ści 50-60 cm, lekko wygięte, pojawiają się w pod koniec lipca i kwitną do początku wrześniu. Odmiana ‚Armleuchter’ -wysokości około 160 cm, o rozgałęzionych kwiatostanach, kwitnąca we wrześniu-październiku, jest oceniana jako najładniejsza odmiana jesienna.

Cimicifuga racemosa var. cordifolia – pluskwica sercolistna. Również po­chodzi z Ameryki Północnej. Roślina dorasta do 150 cm wysokości. Jej pędy kwiatostano­we są proste, prawie nie rozga­łęzione. W porównaniu do in­nych gatunków toleruje więcej słońca i mniej wilgotne gleby. Kwiaty ma drobne, kremowo-białe, zebrane w liczne kłosy. Kwitnie w lipcu. Odmiana ‚BS Blickfang’ -wysokości 160 cm ma czysto białe kwiaty.

Cimi­cifuga dahurica – pluskwica daurska. Występuje na terenach Chin, Japonii, Mongolii i wschodniej części Syberii. Pędy wysokości 1 – 1,5m. Kwiaty zebrane w miotlaste kwiatostany. Kwitnie od sierpnia do września, a nasiona dojrzewają od września do października. Kwiaty mają nieco nieprzyjemny zapach. Liście dość podobne go gatunku C. racemosa tylko nasady mają bardziej sercowate.

Na kłączach tego gatunku przygotowuje się nalewkę spirytusową. W medycynie ludowej narodów zamieszkujących Syberię Wschodnią, owa nalewka stosowana jest do leczenia nadciśnienia tętniczego.

Cimicifuga ramosa – pluskwica gałeziasta. Odmiana „Atropurpurea” ma czerwonobrązowe liście i pędy kwiatostanowe tylko u młodych roślin. Wraz z upływem sezonu liście w coraz większym stopniu zielenieją. Chcąc mieć przez cały sezon roślinę o ciemnych liściach trzeba kupić inną odmianę.

Organem spichrzowym jak u wszystkich pluskwic jest mocno ukorzenione kłącze. Łodyga prosta, mocno ulistniona. Liście powcinane. Łatwo dorasta do 2 m wysokości. Kwiatostany dość gęste i długie mogące osiągnąć nawet 60 cm długości. Kwiatki kremowo-białe, silnie pachnące. Kwitnie w sierpniu-wrześniu. Sok roślinny nie pachnie zbyt przyjemnie.

Cimicifuga simplex – pluskwica prosta. Najniższa, bo dorastająca tylko do 1—1,4 m wysokości oraz kwitnąca najpóźniej bo w koniec września/październik. Do uprawy warto polecić kilka odmian tego gatunku: „Armleuchter”, „White Pearl” oraz „Braunlaub” o ciemnozielonych liściach z lekkim brązowawym odcieniem. ‚Brunette” z ciemnymi liśćmi czy u nas najnowszą, różową ‚Pink Spike’.

Występowanie

Północne rejony USA, Kanady i Azja północno wschodnia.

Wysokość

Najwyższa dorasta do 200 cm;

Termin kwitnienia

Od lipca do października w zależności od gatunku i odmiany.

Kolor kwiatu

Biały, kremowy lub z różowymi akcentami.

Stanowisko

Pluskwice najlepiej udają się w miejscach chłodnych i lekko za­cienionych. Wcale nie rosną najlepiej w głębokim cieniu. One jak większość roślin muszą mieć trochę(około 4-5 godzin) słońca. Najlepiej by było to słońce ranne dlatego, że wówczas jest najchłodniej. Dla gatunków i od­mian kwitnących późną jesie­nią należy przeznaczyć miejsca zaciszne, w których nie będą zagrożone przez wczesne je­sienne przymrozki. Odmiany barwne potrzebują więcej światła, lecz niezmienne jest wymaganie stale wilgotnej gleby. Przy czym z uwagi na budowę korzeni nie chodzi by powierzchnia ziemi była wilgotna. Chodzi o to by lekko wilgotna była ziemia w zasięgu korzeni. Stąd bierze się pewne nieporozumienie. Gleby lekkie nawet piaszczyste nie muszą być suche. Jeśli poziom lustra wody jest w granicach metra pod powierzchnią to podsiąkanie sprawi, że roślina na takich glebach będzie doskonale rosła i to wcale nie w głębokim cieniu. Jeśli jeszcze ta piaszczysta gleba będzie systematycznie zasilana w próchnicę chociażby przez coroczne dodawanie ziemi kompostowej to właściwości próchnicy (stąd jej tak ogromna wartość) pozwalające wiązać wodę wraz ze składnikami odżywczymi w niej rozpuszczonymi w związki łatwo przez korzenie roślin pobieranymi spowoduje, że takie stanowisko nawet w pełnym słońcu będzie tym czego roślina oczekuje. To co napisałam nie oznacza, że trzeba ją sadzić w słońcu. Lecz jeśli chcemy ją mieć, a nie mamy optymalnego stanowiska to nawet to co mamy przy odrobinie wysiłku da się dostosować do potrzeb rośliny. Przy czym łatwiej udadzą się nam wówczas odmiany o barwnych liściach.

Wymagania

Przed zakupem rośliny należy dobrze się zastanowić gdzie ją posadzimy, bo roślina nie cierpi przesadzania. Potrafi nam przez 2-3 lata nie kwitnąć. Także i z tego powodu, że dopiero po kilku latach rosnąc w spokoju robi się rośliną reprezentacyjną.

By określić potrzeby rośliny trzeba wiedzieć w jakich warunkach rośnie w naturze. Pluskwica jak wiadomo jest rośliną klimatów chłodnych i miejsc leśnych. Jeśli pójdziemy do lasu zobaczymy, że gleba leśna to po pierwsze jest glebą przepuszczalną, pod drugie dość luźną, po trzecie ma dużą zawartość materii organicznej lub inaczej próchnicy, po czwarte zawsze dość wilgotną, ale nigdy nie mokrą.

Wiedząc o tym wybieramy stanowisko w ogrodzie. Często jest tak, że nie mamy optymalnego stanowiska. Trzeba zatem odrobinę wysiłku by przygotować podłoże. Każdą ziemię dobrze jest wzmocnić kompostem, gliny rozluźnić żwirem(tu piasek może być niewystarczającym rozluźniaczem). Ponieważ system korzeniowy pluskwic jest dość głęboki więc na glinach dajemy warstwę drenażową dość głęboko i nie może być ona mniejsza niż 20 cm. Całą ziemię z dołka, a w przypadku glin bardzo głębokiego dołka mieszamy z kompostem i nawozami mineralnymi. Przy glinach dajemy 20 cm warstwę drenażową i zasypujemy ją około 20 cm warstwą mieszanki. Na piaszczystych glebach dołek może być płytszy ale też głębszy niż potrzeba. Również w tym wypadku na dno dajemy grubą warstwę naszej mieszanki. Dopiero teraz wstawiamy sadzonkę i resztą mieszaniny zasypujemy korzenie. Jeśli sadzimy w większym słońcu zostawmy misę wokół rośliny przyda się do podlewania.

Co roku wiosną warstwa kompostu i nawozów mineralnych mieszana z ziemią.

Ponieważ u mnie rośnie na przysłowiowym wygwizdowie ja liści nie ścinam. Nic tak nie przylega do ziemi jak zmarznięte nadziemne części danej rośliny stanowiąc doskonałą osłonę przed mrozami. Można jednak pozwolić sobie na to jedynie mając zdrowe rośliny i jest to warunek sine qua non takiego postępowania ze wszystkimi roślinami. W każdym innym wypadku pędy ścinamy na wysokość dłoni nad powierzchnią ziemi. Ponieważ młode pędy są wrażliwe na wczesnowiosenne przymrozki lepiej okryć ziemię choćby wspomnianym kompostem by się nie nagrzewała od wiosennego słońca. Wówczas wschody nie będą tak pospieszne.

Wysokie pluskwice są po­datne na wylęganie. Dlatego warto zadbać o estetyczne podpórki.

Mrozoodporność

 

Pełna. Ziemię w miejscu rośnięcia pluskwic okrywamy przede wszystkim by opóźnić wschody jako, że młode rośliny są wrażliwe na wiosenne przymrozki. W miejscu naturalnego występowania chroni je warstwa ściółki w ogrodzie o to musimy zadbać sami.

Rozmnażanie

Rośliny te rozmnaża się przez podział, który jest nieco kłopotliwy ze względu na głęboki system korzeniowy. Ponieważ roślina w ogóle nie lubi wykopywania (naruszania korzeni), a biorąc pod uwagę głębokość korzeni uszkadzamy je mocno, by rozmnożyć roślinę uciekamy się do sposobu. Ostrym szpadlem oddzielamy fragment kępy i tylko ten fragment wykopujemy. Przy takim postępowaniu jest duże prawdopodobieństwo, że roślina się nie ‚obrazi’ i będzie normalnie kwitnąć. Po odcięciu sadzonki ranę dobrze jest zabezpieczyć węglem drzewnym, albo dać warstwę naprawdę kwaśnego torfu.

Jeśli pobranie sadzonki odbywała o się w czasie suchej i chłodnej pogody można zostawić na godzinę czy dwie by rana obeschła. Osobiście jestem zbyt pospieszna by czekać aż tyle. Zawsze w czasie pobierania sadzonek mam przygotowany w płaskim pojemniku zmielony węgiel drzewny. Po posadzeniu sadzonki dbam by miała zawsze wilgotno. Dopiero solidne nowe przyrosty zwalniają mnie od tej troskliwości. Mimo, że mieszkam w dość ciepłej strefie nowo posadzone sadzonki zawsze na zimę okrywam. Przy czym robię to, kiedy ziemia już przymarznie w ochronie przed nornicami.

Rozmnażanie przez wysiew nasion jest możliwe w przypadku gatunków, ale jest sposobem dla wyjątkowo cierpliwych. Standardowo kiełkują po 12 miesiącach. Do rzadkości nie należy kiełkowanie po 2 latach. Dojrzałe nasiona należy wysiewać bezpośrednio do gruntu już jesienią z dwóch powodów. Szybko tracą zdolność kiełkowania przetrzymywane na sucho oraz dlatego że wymagają przemrożenia by usunąć hormony hamujące wzrost zarodka. Oczywiście ci którzy mają inspekty są tu w lepszej sytuacji.

Wschody następują kiedy ustali się temperatura około 15 0C.

Jeśli z jakiś powodów otrzymaliśmy nasiona zimą i zależy nam na nich to lepiej zainwestować w środek o nazwie ‚Gibrescol’. Nasiona poddajemy wówczas przez około 6 tygodni wpływowi temperatury nie niższej jak 15 0C, następnie moczymy nasiona w Gibrescolu i wysiewamy. Wysiane nasiona poddajemy teraz zimnej stratyfikacji przez okres 8 tygodni. Jest szansa, że coś z tego będzie i to może już wiosną. Po przepikowaniu, pierwszą swoją zimę powinny spędzić w inspektach bądź w zimnych szklarniach.

Choroby i szkodniki

Pluskwice rzadko bywają porażane przez choroby lub szkodniki. Jednak dolne liście mogą ulegać infekcji rdzą. Sprzyja temu długa mokra i chłodna pogoda w lecie. Liście takie należy jak najszybciej usunąć i zniszczyć. W żadnym razie nie dawać na kompost.

Uwagi

Przy kupowaniu sadzonek wybierzmy te, których korzenie nie przerosły jeszcze doniczki. Ma to znaczenie w tempie przyjmowania się rośliny w nowym miejscu.

Naukowo tego nie potwierdzono, ale pluskwice źle rosną w pobliżu roślin strączkowych, zarówno tych uprawianych jako warzywa jak i tych uprawianych jako rośliny ozdobne.

 

 

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Actea -http://pharm1.pharmazie.uni-greifswald.de/gallery/gal-ranu.htm

 

About these ads

Odpowiedzi: 4 to “Pluskwica-(Świecznica)”

  1. Karolina Says:

    A ja mam pytanie następujące:Co mogą oznaczań pojawiające na liściach wyżej opisanej rośliny brązowe drobne plamy, . Pierwsze drobne plamki widać już pod koniec czerwca, latem zlewają się i cały liść jest brązowy.

    • zojalitwin Says:

      Najprawdopodobniej plamistość liści. To choroba grzybowa i trzeba zastosować środek grzybobójczy najwcześniej jak się da bo blamy po środku nie znikną taki liść już do końca sezonu będzie z plamami.

  2. Roman Says:

    Witam.
    Jak to zwykle bywa z nazwami kwiatów mam też problem następujący:
    Posiadam już od wielu sezonów roślinę pn.ACTEA „Black Negligee”Jest ona bardzo podobna do tej którą Pani opisuje.Liście mojej rośliny są „prawie czarne”/ciemnobrązowe?/,kwiaty -kolby koloru biało-różowego i zagadkowo pachnące szczególnie wieczorem.Zagadkowo dlatego że nie potrafiłem go porównać z czymś co już istnieje w przyrodzie a na pewno już z nie niemiłym zapachem jaki wydzielają pluskwiaki.Moje pytanie-prośba dotyczy sposobu rozmnażania.Czy można przyjąć te wskazania co do Cimcifugi.Chciałbym rozchodować ją ale mam tylko jeden egzemplarz i boję się popełnić błąd lub a co najgorsze to stracić roślinę przy rozmnażaniu.Dopowiem jeszcze że próby rozmnożenia z nasionami przez wiele sezonów nie dały rezultatu.
    pozdrawiam

    • zojalitwin Says:

      To najprawdopodobniej Actaea simplex ‚Black Negligee’. Jest to odmiana mieszańcowa więc przez nasiona rozmnożyć jej nie można. Pozostaje jedynie podział rozrośniętych kęp. Ponieważ nie rośnie w oszałamiającym tempie więc trzeba dać roślinie około 5 lat by przystąpić do podziału.


Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

WordPress.com Logo

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Twitter picture

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Follow

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

Join 298 other followers

%d bloggers like this: