Pełnik

©

©Trollius

Opis

Rodzina: Ranunculaceae – jaskrowate

Roślina o krótkim kłączu, z którego wyrastają liczne, dłoniastodzielne liście odziomkowe, osadzone na długich ogonkach, które u odmian wysokich mogą mieć do 50 cm. Na tej rycinie widać jak kształtuje się pokrój rośliny. Kwia­ty osadzone pojedynczo, najczęściej kuliste(stąd nazwa) lub miseczkowate przypominające jaskry. Ich wielkość dochodzi do 5 cm średnicy. Nie­które gatunki wydzielają przyjemny zapach.

PEŁNIKI WYSOKIE

T. x cultorum, syn. T. hybridus – pełnik ogro­dowy. Ogrodowe odmiany pochodzą ze skrzyżowania T. asiaticus oraz T. chinensis i T. europaeus. Po gatun­kach azjatyckich odziedziczyły pomarańczową barwę kwiatów, nato­miast po europejskich – kulisty kształt kwiatów, przy czym u odmian ciemniej za­barwionych często występują otwarte kwiaty o wydłużonych środkowych płat­kach. Na ogół jeśli nie kwitnie trudno go odróżnić od pełnika europejskiego. Można jedynie sugerować pod ogólnie wyższym wzroście i bardziej mocnej budowie. Najbardziej znane to:

‚Alabaster’ – blado kremowożółty, wys. 60 cm.

‚Canary Bird’ – kwiaty kuliste kanarkowożółte, wys. 75 cm.

‚Earliest of All’ – kwiaty złotożółte, kwitnie w maju-czerwcu, wys. 50 cm.

‚Etna’ – ciemnopomarańczowy, wys. 60 cm.

‚Golden Cup’ – złotożółty, wys. 75 cm.

‚Goldquelle’ – kwiaty kuliste, jaskrawo pomarańczowe, wys. 60 cm.

‚He­lios’ – bladożółty, 60 cm.

‚Lemon Queen’- cytrynowożółty, kwitnie maj czerwiec, wys. 60-80 cm.

‚Orange Globe’ – wysokość 50 -80 cm, kwiaty pomarańczowe, ukazujące się w maju-czerwcu,

‚Orange Princess’ pomarańczowożółty, wys. 75 cm. Kwitnie długo i może zakwitnąć już w końcu kwietnia.

‚Prichard’s Giant’ – kwiaty bardzo duże, kuliste, ciemno pomarańczowe, wysokość około 60 cm

Trollius chinensis – pełnik chiński. Wysokość roślin dochodzi do 70-90 cm. Liście głęboko powcinane. Kwiaty pomarańczowożółte, otwarte, o stojących wewnętrznych płatkach przekształconych w miodniki. Jest najpóźniej kwitnącym pełnikiem bo pełnia kwitnienia przypada na lipiec. W ogrodach najczęściej jest uprawiana odmiana ‚Golden Queen’ o kwiatach żółtopomarańczowych z długimi miodnikami. Często te długie miodniki są intensywniej wybarwione niż płatki kwiatu. Jest gatunkiem lepiej się rozrastającym na glebach o odczynie obojętnym lecz poradzi sobie i na lekko kwaśnych glebach.

Trollius europaeus – pełnik europejski. Występuje w całej Europie. W Polsce rośnie na wilgotnych łąkach, śródleśnych polanach i zaroślach. Podlega ochronie w całym kraju. Kwiaty o średnicy 4 cm pojawiają się wio­sną, odcinając się wyraźnie od żywo zielo­nych, pięcio- lub siedmiodzielne, głęboko powcinanych liści. Kwiat ma 10-15 jasnożółtych płatków ułożonych tak, że tworzą prawie kulę. Kwitnie w ma­ju-czerwcu. Odmiana ‚Superbus’ kwitnie bardziej obficie, kwiaty są ciemnożółte. Trzeba jednak dodać, że to co mamy w ogrodach rzadko kiedy jest już czystym gatunkiem. Pełniki łatwo się krzyżują i od momentu wprowadzenia do uprawy innych gatunków naprawdę tylko znawcy mogą określić czy jest to czysty gatunek czy już mieszaniec.

PEŁNIKI KARŁOWE

Trollius acaulis Jest niskim i eleganckim gatunkiem rosnącym w Himalajach na wysokości około 3000 mnpm. Jaskrawożółte kwiaty pojawiają się w maju/czerwcu. Li­ście o średnicy około 5 cm wyrastają na krótkich ogon­kach. Jego wysokość nie przekracza 25 cm.

Trollius pumilus – pełnik drobny. Pochodzi z Himalajów. Wysokość 20-25 cm. Kwiaty złotożółte, wydłużone, półotwarte o średnicy 4 cm pojawiają się od późnej wiosny do wczesnego lata niewiele ponad zgrabną kępką liści. Należy do wolno rosnących gatunków.

Trollius laxus – jest to amerykański gatunek pełnika. Jego wysokość to nie więcej jak 30 cm. W przeciwieństwie do innych gatunków woli gleby o odczynie obojętnym. Jest idealnym gatunkiem na gleby gdzie woda gruntowa jest wysoko i często dochodzi do podtopień. Występuje w dwóch formach. Ma kwiaty albo jasnożółte albo prawie białe. Kwitnienie zaczyna dość wcześnie bo pod koniec kwietnia i może trwać do końca maja. Po zakończeniu kwitnienia następuje silny rozrost liści. Gatunek u nas dość trudny do zdobycia, tym bardziej, że w swym naturalnym środowisku jest rośliną zagrożoną.

Występowanie

Pełniki rosną dziko w całej umiarkowanej strefie półkuli północnej.

Wysokość

Od 25 do 90 cm w zależności od gatunku i odmiany.

Termin kwitnienia

Jest zależny od gatunku i odmiany jednak najpóźniejsze odmiany kończą kwitnąć pod koniec lipca. Przeciętna długość kwitnienia rozrośniętej rośliny trwa około 20 dni.

Kolor kwiatu

Jaskrawo pomarańczowe, żółte lub bladożółte.

Stanowisko

W półcieniu rosną słabiej i choć na takim łatwiej utrzymać wilgoć w glebie to dla obfitego kwitnienia sadzimy je w pełnym słońcu nawet jeśli trzeba będzie podlewać.

Wymagania

Preferuje gleby żyzne, przepuszczalne lecz dobrze utrzymujące wilgoć. Odczyn gleby najlepiej lekko kwaśny. Z uwagi na duże zapotrzebowanie na wodę najlepiej byłoby posadzić pełnika w pobliżu wszelkich dostępnych źródeł wody. Będzie dobrze rósł nawet na glebach okresowo zalewanych. Idealna roślina na gleby o podłożu torfowym. Jeśli nie dysponujemy takimi warunkami musimy trzeba dość często podlać rośliny, a ziemię wokół nich wyściółkować. Sprawa jest o tyle ważna, że pełnik korzenie ma blisko powierzchni ziemi czyli w warstwie, która łatwo przesycha więc grubsza warstwa ściółki nie tylko spowolni wysychanie gleby lecz także będzie ochroną przed chwastami, które na wilgotnej glebie rozwijają się migiem. Musimy wiedzieć, że jeśli posadzonemu na rabatach nie dostarczymy dostatecznej ilości wody będzie kwitł kiepsko i w końcu zjedzą go choroby.

Mimo naszych starań genetyka rośliny powoduje, że latem liście pełnika tracą dekoracyjność i te poplamione i zasychające trzeba usuwać. Już w końcu lipca lub na początku sierpnia pojawią się młode liście więc te stare można usunąć zupełnie. Literatura podaje, że usuwanie przekwitających pędów może spowodować ponowne kwitnienie. Mieszkam w cieplejszej strefie kraju i mimo, że z zasady usuwam pędy tuż przy ziemi bo lubię mieć ładne kępki, a nasiona nie są mi potrzebne, to nie udało mi się doprowadzić do ponownego kwitnienia poza jednym słownie jednym kwiatkiem pełnika chińskiego.

Sadząc nowe rośliny trzeba im dać miejsce na rozrost i przy pełnikach wysokich zachowajmy rozstawę 40-50 cm a przy pełnikach karłowych 30 – 40 cm mimo, że na początku będzie się wydawało, że to zbyt duża rozstawa.

Mrozoodporność

W naszym kraju zimują bez problemów.

Rozmnażanie

Na użytek amatorski najlepszym sposobem jest podział rozrośniętych kęp. Ponieważ pełniki nie lubią przesadzania dzielimy jak już nie ma innego wyjścia. Sygnałem jest wyraźne słabsze kwitnienie mimo optymalnych warunków. Podziału dokonujemy po zakończeniu kwitnienia lecz przed pojawieniem się młodych liści. Istniejące liście ścinamy, roślinę wykopujemy i dzielimy na nie więcej jak 2-3 części. Aż do ponownego zakorzenienia się utrzymujemy ziemię stale wilgotną.

Kto ma nasiona musi pamiętać, że aby wykiełkowały muszą przemarznąć. Dlatego wysiewamy je najlepiej do koszyczków i dołujemy w glebie. Ziemia będzie utrzymywała wilgoć bo otwory koszyczka pozwalają na kontakt z glebą, a na wierzch można położyć szybę. Dopiero w końcu lutego lub na początku marca koszyczki z wysianymi nasionami przenosimy do cieplejszego pomieszczenia i rozpoczyna się standardowe zabiegi. Procent kiełkujących nasion jest dość zróżnicowany. Wysiane wprost do gruntu mogą w nim przeleżeć nawet dwa lata. Młode sadzonki sadzimy po 2-3 sztuki razem by szybciej uzyskać zgrabną kępkę. Dla łatwiejszego utrzymania wilgoci sadzimy w niewielkie zagłębienie. Zakwitną dopiero po 3 latach.

Choroby i szkodniki

Jest bardzo odpornym na zagrożenie rodzajem roślin, tylko w bardzo zapuszczonych ogrodach latem myszy mogą obgryzać liście.

Uwagi

Pełniki można też uprawiać na kwiat cięty, a kto posiada ogrzewaną szklarnię może podpędzać rośliny. Do pędzenia używa się odmian najwcześniejszych i od marca przetrzymuje się je w szklarni w umiarkowanej temperaturze. Cięte kwiaty odmian ogrodowych mogą długo stać w wazonie.

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Pełnik chiński - http://www.dobrepole.pl/

Trolius acaulis – http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Dwarf Globe Flower.html

Trolius laxus – http://www.senecahillperennials.com/index.php?page=plants-t-z

About these ads

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

Dołącz do 397 obserwujących.

%d bloggers like this: