Knieć błotna (Kaczeniec)

©

©Caltha palustris

Opis

Rodzina: Ranunculaceae – jaskrowate

W moim regionie ten kwiat nazywano kaczeńcem. Zna go chyba każde dziecko. Jednak jak to ze znanymi rzeczami bywa, mało kto go tak naprawdę zna. Nawet producenci filmu ”Czterej pancerni i pies” wyrzucili ze znanej piosenki pierwszą zwrotkę, która wspomina kaczeńca. Dla tych którzy nie wiedzą brzmi ona tak:

Na łąkach kaczeńce,

a na niebie wiatr,

a my na wojence

oglądamy świat. 

Na łąki wrócimy,

tylko załatwimy

parę ważnych spraw.

Może nie ci sami,

wrócimy do mamy

i do szkolnych ław.”

 Roślina dość odporna na przeciwności losu o grubych, kłączu i mięsistych korzeniach. Na tym kłączu już jesienią powstają pąki, z których wczesną wiosną wyrastają pędy nadziemne. Pęd jest wzniesiony lecz pusty w środku, dlatego pod swoim ciężarem ma tendencję do lekkiego pokładania się, a co najmniej zwieszania. Roślina ma dwa rodzaje liści. Odziomkowe i łodygowe.

 Odziomkowe są duże(około 12 cm średnicy) okrąławo-sercowate lub nerkowate, umieszczone na długich ogonkach. Liście łodygowe znacznie mniejsze i pozbawione ogonków(siedzące), czasem na króciutkich ogonkach. Na szczytach rozgałęziających się łodyg wczesną wiosną pojawiają się te charakterystyczne kubkowate lub czarkowate kwiaty. Cechą charakterystyczną jest iż kwiaty posiadają 5 do 8 słupków.

 Właśnie ta cecha powoduje że owocem jest tzw. wielomieszek, bo każdy mieszek to osobny słupek. Przy słupkach znajdują się twory zwane miodnikami produkującymi nektar. Natomiast drogę do miodników pokazują specjalne plamki na płatkach. Są one jednak widoczne tylko dla oczu owadów, bo te widzą światło ultrafioletowe. Do tej pory wyhodowano kilka odmian:

 ‚Multiplex’ – Odmiana o pełnych kwiatach

 ‚Alba’ – Odmiana o białych płatkach kwiatowych z żółtym wnętrzem kwiatu. Ta wymaga nieco suchszego stanowiska

‚Auenwald’ – Odmiana bardzo wysoka bo nie rzadko osiąga metr wysokości, dlatego raczej polecana nad duże zbiorniki wodne.

Występowanie

Praktycznie cała umiarkowana i chłodniejsza część Półkuli Północnej. U nas powszechna na bagnistych terenach.

Wysokość

Do 50 cm

Termin kwitnienia

W ciepłe wiosny już w połowie kwietnia.

Kolor kwiatu

Lśniąco żółty.

Stanowisko

W ogrodzie raczej stanowisko w pełni słoneczne. Roślina jest wówczas niższa i nie ma tendencji do pokładania się. Na stanowiskach półcienistych kwitnie także, ale z racji wyciągniętej łodygi nie ma już tak zwartego pokroju.

Wymagania i pielęgnacja

Wbrew pozorom roślina nie lubi gleb torfiastych, dlatego w ogrodach sadzimy ją w mieszaninę żwirku i gleby gliniastej. Z tym iż powinna to być glina faktycznie, a nie gleba piaszczysto-gliniasta. Ponieważ gleba ta jest stale wilgotna więc nie ma powodu obawiać się złych cech gleby gliniastej, które pojawiają się dopiero w momencie ich wysychania. W standardowych oczkach wodnych gdzie nie ma podsiąkania na brzegach roślinę sadzimy w donicach czy skrzynkach i zanurzamy w wodzie lecz nie głębiej jak około 5 cm. Mając odmiany, musimy pamiętać iż są one tworzone pod kątem sadzenia w gruncie i mogą nam nie wytrzymać cały czas zanurzone w wodzie.

Kto ma kawałek terenu gdzie istnieją naturalne cieki wodne kaczeńca sadzimy tam gdzie przepływ wody jest najmniejszy. Zawsze uprawiany w gruncie będzie lepiej wyglądać niż uprawiany w pojemnikach. Pamiętajmy jednak, iż kto się chce pozbyć tej rośliny ma jedną drogę – osuszyć teren inaczej z każdego zostawionego korzenia odbije nowa roślina.

Mrozoodporność

W naszych warunkach zupełna.

Rozmnażanie

  Kto ma o rozmnażanie nie musi się martwić roślina rozsieje się sama. W innym wypadku nasiona wysiewamy jesienią bo do wzejścia muszą przejść okres przemarznięcia. Odmiany można rozmnażać tylko przez podział – również najlepiej pod koniec lata.

Choroby i szkodniki

Roślina bardzo zdrowa bo trująca. Jedynie łosie lubią ją zjadać. Natomiast przy suszeniu rozkładają się trucizny i nie są groźne dla stałocieplnych.

Zastosowanie

Ponieważ jest rośliną wskaźnikową dla terenów nadmiernie uwodnionych w ogrodzie sadzimy ją praktycznie wyłącznie w strefie bagiennej oczek wodnych lub nad brzegami naturalnych zbiorników wodnych. Kto w ogrodzie hoduje pszczoły na pewno też ma kaczeńce bo to pierwszy nektar po zimie. Tak na marginesie uprzedzam że roślina bardzo szybko więdnie i zupełnie nie nadaje się do wazonu. Chyba, że na kilka godzin wówczas będziemy ją stosować jak średniowieczni Anglicy na święta maryjne. Stąd zresztą ich popularna nazwa  Marsh Marigold.

Uwagi Przypisy

Nazwa rodzaju ”Caltha” pochodzi z łaciny i oznacza filiżankę lub czarkę. Nawiązano w ten sposób do charakterystycznej cechy kwiatu. Natomiast nazwa gatunkowa ‚palustris’ również pochodzi z łaciny i tłumaczy się „z bagien „, co wskazuje na środowisko w jakim występuje.

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Caltha palustris – http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Caltha_palustris-Kaczence_w_oczku_wodnym-2006.jpg

Owocnik- http://kalipso-floracroatica.blogspot.com/2011/04/caltha-palustris-l.html

Nasiona – http://gaia.cxr.no/images/plants/caltha/palustris/alba/P9260168_seeds.jpg

Dojrzały owocostan – http://www.biebrza.org.pl/index.php?wiecej=1057&wiecej_news=1

About these ads

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

Dołącz do 325 obserwujących.

%d bloggers like this: