Bluszcz pospolity

Hedera helix

Opis

Rodzina: Araliaceae – araliowate

Bluszcz jest wiecznie zieloną rośliną pnącą, właśnie ze względu na „niezniszczalne”, nieusychające jesienią liście, od dawna symbolizuje nieprzemijalność i nieśmiertelność. Bluszcz najczęściej kojarzy się nam z gęstymi, zapuszczonymi parkami i cienistymi częściami cmentarzy, ale dekoracyjne odmiany od lat zadomowiły się także w naszych ogrodach i mieszkaniach. Bluszcz zdobywa coraz większą popularność jako ozdobna roślina pnąca.

Jest ogromna liczba – około 1000 -uprawianych dzisiaj odmian, które odznaczają się bardzo zróżnicowanymi formami i barwami liści. Wiele z nich to odmiany amatorskie, delikatne, wytrzymujące zimę tylko w okolicach o klimacie łagodnym. Nowe odmiany poddaje się wieloletniemu testowaniu i dopiero potem ocenia się ich cechy. Niedawno za odmiany o doskonałych walorach uznane zostały:

‚Cathedral Wall’,  ‚Wigertsberg’ i ‚Woerner’.

Bluszcz zaskarbia sobie przychylność właścicieli ogrodów nie tylko urodą liści, ale także możliwościami różnorodnego stosowania. W miejscach półcienistych i zacienionych może być wspaniałą rośliną okrywową albo silnym, witalnym pnączem.

Zielone ściany z bluszczu

Ściana domu zupełnie zmienia wygląd, gdy okryją ją liście pnączy. Przede wszystkim należy upewnić się, czy mur jest w dobrym stanie. Jeżeli tynk jest spękany, mur należy najpierw wyremontować, a potem posadzić, np. bluszcz. Wszelkie uszkodzenia gromadzą wilgoć. Pod jej wpływem korzenie czepne przekształcają się w zwykłe korzenie pobierające wodę. Wrastają one w szpary, stopniowo zwiększają swe rozmiary, powodując pękanie i odpadanie tynku. Jeśli tynk był bez uszkodzeń to gęsta okrywa dachówkowato zachodzących na siebie liści chroni go przed niszczącym działaniem czynników atmosferycznych. Innym jeszcze aspektem oprócz dekoracyjności jest fakt, że taki roślinny płaszcz jest wartościowy także ze względów ekologicznych. Gęstwina wiecznie zielonych liści to nie tylko idealne siedlisko dla wielu ptaków, ale także dobra warstwa izolacyjna, chroniąca budynek przed nadmierną ucieczką ciepła. To umożliwia obniżenie kosztów ogrzewania.

Decydując się na zazielenienie ściany bluszczem, należy jednak pamiętać, że wiążemy się z rośliną na całe życie. Prawie niemożliwe jest usunięcie ze ściany niezliczonej ilości korzeni czepnych (pomóc może tylko piaskowanie lub szczotkowanie tynku). Bluszcz nie jest kłopotliwą rośliną, ale czasem należy skrócić pędy zasłaniające okna. Należy także uważać, aby pędy nie wrastały między dachówki i w rynny.

Występowanie

Europa i Azja.

Wysokość

Potrafi w sprzyjających warunkach osiągnąć nawet 30 m. Najczęściej jest to 20 m.

Termin kwitnienia

Drobne, zebrane w okrągłe baldachy kwiaty rozwijają się we wrześniu, przyciągając mnóstwo pszczół. Pierwszy raz bluszcz zakwita dopiero po 8-10 latach.

Kolor kwiatu

Żółtawozielony

Stanowisko

Bluszcz – roślina typowo leśna – nie lubi stanowisk w pełni słonecznych. Jedynie odmiany o różnokolorowych liściach, np. ‚Golden Ingot’, ‚Midas Touch’ lub ‚Goldherz’, potrzebują słońca przez 3 do 5, godzin dziennie, aby ich liście ładnie się wybarwiły.

Wymagania

W pierwszych dwóch latach po posadzeniu bluszcz nie rozwija się zbyt mocno, ale później roczne przyrosty pędów mogą osiągać długość ponad l m, jeżeli tylko zapewnimy roślinie odpowiednie warunki glebowe.

Pnącze rośnie nawet tam, gdzie inne rośliny nie dają sobie rady, np. w podłożu gęsto przerośniętym korzeniami klonu czy brzozy.. Bluszcz nie jest rośliną wybredną i zadowoli się niemal każdym podłożem. Wprawdzie bardzo lubi próchniczne gleby zasadowe, ale rośnie także na ubogich glebach piaszczystych byle niezbyt suchych.

Mrozoodporność

Całkowita

Rozmnażanie

Wszystkie gatunki i odmiany bluszczu można rozmnażać przez sadzonki. Bardzo łatwo przyjmują się i ukorzeniają sadzonki z części pędów z jednym liściem.

  • Mocny jednoroczny pęd tniemy ostrym nożem na fragmenty z jednym liściem u góry i drugim u dołu. Dolny liść odcinamy (nie należy go obrywać).

  • Małe doniczki wypełnimy ziemią do rozmnażania roślin. W każdej umieszczamy po trzy sadzonki. Nasada górnego liścia sadzonki powinna znajdować się tuż nad powierzchnią ziemi w doniczce

  • Pojemnik z sadzonkami bluszczu okrywamy przezroczystą torebką foliową i ustawiamy w jasnym, ale nie bezpośrednio nasłonecznionym miejscu.

Sadzonki ukorzeniają się dostatecznie w ciągu mniej więcej ośmiu tygodni. W tym czasie należy je regularnie przewietrzać, a podłoże utrzymywać w stanie wilgotnym.

Choroby

Bluszcz nie należy do roślin podatnych na infekcje. Niemniej naprawdę problem możemy mieć z bakteriami rodzaju Xanthomonas oraz grzybem Colletotrichum trichellum.

Bakterie powodują powstawanie  ciemnobrązowych lub czarnych plam. W wyniku liście żółkną i opadają.

Grzyb powoduje powstawanie na liściach nieregularnych, rozległych jasnych plam brązowo obrzeżonych z drobnymi ciemnobrązowymi punktami. Rośliny rosną wolno, część pędów zamiera.

Uwagi

Starsze okazy bluszczu zmieniają formę liści i pędów

Bluszcz jest botaniczną osobliwością: mniej więcej po siedmiu latach zaczyna tworzyć formy dojrzałe. Roślina nagle traci ochotę do wspinaczki i wypuszcza pionowe, sztywne pędy bez korzonków czepnych o ciemnozielonych, owalnych całobrzegich liściach. Formy dojrzałe wyglądają jak zupełnie inne rośliny, kwiaty są bogate w nektar i tuż przed zimą stają się dla pszczół wielką atrakcją. Na wiosnę zdobią się w czarne owoce.

Pędy kwitnące najczęściej rosną pionowo także wtedy, gdy przekształcimy je w sadzonki. Nowe rośliny mogą rosnąć w ogrodzie jako najzwyklejsze krzewy wiecznie zielone. Ogrodnictwa i szkółki roślin sprzedają takie krzaczaste formy bluszczu jako odmianę ‚Arborescens’.

Jeśli pnie się po drzewach

Bluszcz często wspina się po pniach drzew i rozrasta w ich koronach. Nie można do tego dopuścić, gdyż bluszcz jest w stanie zarosnąć całe drzewo i doprowadzić do jego zniszczenia. Pnącze to można posadzić przy dużych, mocnych drzewach i pilnować, by nie wyrosło wyżej niż 2-3 metry, tak aby nie sięgnęło konarów drzewa. Natomiast bez obaw można je sadzić przy pozostałych po ścięciu drzewa wysokich kikutach pni, które z czasem przeobrażą się w piękne zielone kolumny.

Bluszcz może wspinać się wszędzie bez dodatkowych podpór, dla tego znakomicie nadaje się do osłonięcia niezbyt efektownych ścian budynków. Roślinie nie odpowiadają jednak nowe ściany betonowe i fasady z białym tynkiem. Jasne powierzchnie odbijają dużo światła, a jego nadmiaru pnącze nie lubi. Natomiast świeży beton ma wysokie pH, co także nie sprzyja dobremu rozwojowi bluszczu. Dlatego może upłynąć nawet kilka lat, zanim wiotkie pędy bluszczu będą mogły wykorzystać taką ścianę jako podłoże dla swych drobnych korzeni czepnych i stworzyć gęstą pajęczynę z liści.

Gęsto ulistnione pędy bluszczu bardzo dobrze okrywają ogrodzenie z listew drewnianych lub  siatki drucianej. Pędy tworzą wąski, szczelny żywopłot, który prawie zupełnie nie wymaga cięcia.

WARTOŚCIOWE ODMIANY BLUSZCZU

‚Mein Herz’ ma podłużne lśniące liście z delikatnym rysunkiem. Świeże odrosły są barwy jasnozielonej.

‚Goldheart’ to odporna na przemarzanie odmiana o dwubarwnych liściach.

‚Woerner’ ma ciemnozielone liście z jasnym rysunkiem nerwów. W zimowym słońcu przybierają one czerwonawy odcień.

‚Goldchild’ wyróżnia się jasnozielonymi liśćmi z żółtym obrzeżem. Odmiany pstre wymagają jaśniejszych stanowisk.

Advertisements

komentarze 2 to “Bluszcz pospolity”

  1. Anonim Says:

    Witam 🙂

    Czy Pani jest autorką artykułu o bluszczu, zamieszczonym w czasopiśmie „Mój piękny ogród” z 11 listopada 2002 roku ?

    Pozdrawiam


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: