Galtonia biaława

©

©Galtonia candicans

Czubatka jest za delikatna i zbyt szybko przekwita. W tym roku obsadzę brzegi doniczki innym gatunkiem.

Rodzina: Hyacinthaceae – hiacyntowate

Pod ziemią duża cebula. Obwód może wynosić nawet 20 cm. Wiosną wyrastają długie, wąskolancetowate liście, często załamujące się w połowie. Ze środka kępki liści wyrasta co najmniej jeden(duże cebule wydają kilka pędów) pęd kwiatostanowy. Na szczycie pędu jest osadzone w luźnym kwiatostanie co najmniej 20 kwiatków. Im roślina ma więcej wody tym kwiatów jest więcej.

Pojedyncze kwiatki w postaci zwisających dzwoneczków łączy z pędem dość długa szypułka. Długość kwiatka to przynajmniej 3 cm. Z bliska ładnie pachną.

Kwiatostan rozkwita od dołu do góry. Kwitnienie pojedynczego kwiatka nie trwa długo, ale z racji ilości kwitnienie rośliny jest dość długie. Po przekwitnięciu kwiatki tracą atrakcyjność i szybko pojawia się torebka nasienna z zawiązkami nasion. Roślina wytwarza tym sposobem znaczne ilości nasion co bardzo niekorzystnie wpływa na regenerację cebuli.

Nowością na rynku jest odmiana o nazwie

 ”Moonbeam”. Cechuje się zwiększoną liczbą płatków . Nie jest to forma pełna, ale i tak bardziej efektowna niż gatunek. Na razie trudno dostępna, ale z czasem na pewno łatwiej będzie ją kupić. Z racji swej efektowności przeznaczana jest na kwiat cięty.

Występowanie

W naturalnych warunkach roślina występuje w Afryce Południowej, na wysokości powyżej 1000 metrów nad poziom morza. Preferuje tam wilgotne łąki i często pojawia się w zagłębieniach skalnych gdzie dłużej utrzymuje się wilgoć.

Wysokość

Pęd kwiatowy dorasta do 120 cm. Przy czym w warunkach bardziej suchych roślina jest zdecydowanie mniejsza.

Termin kwitnienia

Posadzona do gruntu bez przyspieszania w donicach kwitnie na przełomie lipca i sierpnia. W zależności od ilości kwiatków w kwiatostanie może kwitnąć nawet miesiąc.

Kolor kwiatu

Biały z lekkim zielkonkawym przebarwieniem w pobliżu szypułki.

Stanowisko

Stanowisko słoneczne lub półcieniste, przy czym na półcienistym kwiatostan jest zdecydowanie krótszy i bardziej rozpierzchły. Z uwagi na wysokość ważnym jest by stanowisko nie było wystawione na działanie przeciągów bo pędy łatwo się wyginają w różne strony i roślina traci atrakcyjny, strzelisty wygląd.

Wymagania i pielęgnacja

Przechowane przez zimę cebule sadzimy bezpośrednio do gruntu około końca kwietnia. Głębokość sadzenia cebuli jest uzależniona od jej wielkości i tego czy jeszcze śpi czy już skiełkowała. Duże uśpione cebule sadzimy dość głęboko czyli około 15 cm pod powierzchnią gleby. Mniejsze płycej. Przy skiełkowanych cebulach musimy rozważyć przebieg pogody, bo sadzi się je tak by stożek był tuż pod powierzchnią gruntu. Zatem łatwo mogą być uszkadzane przez późne przymrozki. Może warto posadzić je do większych donic po kilka, a po zimnych ogrodnikach dopiero wysadzić na miejsce stałe. Tak potraktowane cebule szybciej zakwitną. Mając więcej cebul tworzymy grupę sadząc je w odstępach około 15 cm od siebie. Nie radzę gęściej bo roślina ma swoje rozmiary i nie przepada za zbytnim zagęszczeniem. Dla przypomnienia długość kobiecej dłoni to około 15 cm.

Nie piszę specjalnie o rodzaju gleby bo roślina nie ma szczególnych wymagań poza tym by gleba była przepuszczalna. Lecz ci co chcą mieć pokazowe rośliny powinni zadbać by w momencie sadzenia wymieszać ziemię z dołka z odrobiną azofoski lub sadzone cebule zasypywać kompostem. Potem jeszcze jedno nawożenie w momencie pojawienia się pędu kwiatostanowego. Wówczas jednak warto podsypać nawozem do pomidorów. Zwiększona ilość potasu potrzebna jest by roślina wydała jak najwięcej kwiatów. Drugą dawkę tego samego nawozu należy dać w szczytowym okresie kwitnienia. Potrzebna będzie dla wzmożenia procesu regeneracji cebuli. Byśmy jesienią nie wyjęli cebul mniejszych niż sadziliśmy. Ponieważ jak wspomniałam pojedyncze kwiatki przekwitają szybko i nie są atrakcyjne należy je szybko usuwać wraz z szypułkami. Tym którym zależy na nasionach podpowiedź. Pojedynczy pęd kwiatostanowy zapewni więcej niż dostateczną ilość nasion. Wybrać zatem proszę jeden bardziej schowany pęd, a pozostałe traktować jak wspomniałam. Cebula, która wydała dużo nasion będzie mizerna. Drugim elementem mającym ogromny wpływ na wygląd rośliny jest wilgotność gleby. Warto w okresie suszy podlewać rosnące rośliny bo wyraźnie nam się odwdzięczą.

Mieszkańcy zachodnich rejonów kraju mogą spróbować przezimować cebule w gruncie. Rośliny nie wyjmowane corocznie kwitną obficiej i są zdrowsze. W naszym kraju zawsze jednak jest to ryzyko. Mając kilka cebul warto sprawdzić czy w konkretnych warunkach zdołamy je zimować w gruncie. Wyjmujemy zatem kilka i przechowujemy w piwnicy w temperaturze powyżej 5 0C. Kilka innych zostawiamy i na to miejsce sypiemy liście lub kładziemy jeszcze zielone liście innej rośliny. Nic tak nie przylega do podłoża jak zmrożone liście. Będzie to dobra ochrona na początek. Przy zapowiedzi prawdziwych mrozów warto nasypać na nie około 10-cio centymetrową warstwę kompostu. Jeśli miejsce nie jest przysłowiowym wygwizodem w zimie może się udać, bo roślina już w naturze rośnie dość wysoko npm i ma sporą mrozoodporność pod warunkiem, że jest całkiem nieaktywna i ma sucho. Zatem w ogrodzie gdzie gleby są ciężkawe nawet nie warto próbować, bo cebule nie tyle wymarzną ile wygniją przy naszych mokrych zimach.

Mrozoodporność

Kto będzie chciał zimować w gruncie proszę rozważyć zabezpieczenie cebul przed nadmiarem wody. Szansa przezimowania jest tym większa im mniej wody wokół cebuli.

Rozmnażanie

Roślina wytwarza znikomą ilość cebul przybyszowych natomiast ogromną ilość nasion. Zatem powiększać kolekcję należy wysiewając nasiona. Wysiewamy szybko bo już w połowie lutego. Wysiewy trzymamy w miejscu ciepłym tak by temperatura podłoża była bliska 20 0C, a wiadomo że wilgotna ziemia ma zawsze mniejszą temperaturę niż otoczenie. Do gruntu wysadzamy późno, bo musi być już ogrzana ziemia. Zakwitną w kolejnym roku. Nawet gdyby pojawił się pęd kwiatowy należy go usunąć by cebula miała czas na dorośnięcie do właściwych rozmiarów.

Choroby i szkodniki

Młode rośliny są przysmakiem ślimaków.

Zastosowanie

Oprócz grup na rabatach można obsadzać donice. Nawet te duże dając roślinę do środka, a brzegi obsadzić jakimiś rocznymi kwiatami. Literatura podaje, że można stosować galtonię na kwiat cięty. Przyglądając się gatunkowi – bo taki mam – mam wątpliwości.

Uwagi

Nazwa rodzaju ”Galtonia” została nadana na cześć wielkiego erudyty Francis`a Galtona, który oprócz innych dokonań wydał książkę o swych podróżach po RPA. Natomiast nazwa gatunkowa ”candicans” w wolnym tłumaczeniu oznacza czystą biel i odnosi się do koloru kwiatów. Pozostałe gatunki galtonii mają kwiaty żółtawo-zielone.

 

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Cebule – http://www.fotopedia.com/wiki/Galtonia#!/items/6nf9pniglhbor-hEhFKxhT7To

Reklamy

Komentarzy 6 to “Galtonia biaława”

  1. elanutka Says:

    Bardzo ciekawy artykuł. Właśnie zastanawiałam się , kiedy należy posadzić galtonię. Pięknie kwitła w ubiegłym roku. Cebule przechowuję w domu, jeszcze nie ruszyły, ale za Pani radą, najpierw je zadoniczkuję. Mieszkam na Mazurach. Pozdrawiam

  2. Anonim Says:

    bardzo podoba mi się galtonia nie wiem gdzie można kupić te piękne kwiaty gienia

  3. Lella Says:

    Miałam galtonię pierwszy raz i jestem pod wrażeniem jej piękna. Strzelista, wyniosła a jednocześnie wygląda bardzo naturalnie. Pędy wyrosły do 1,50m. Właśnie wykopałam cebule, bo u mnie już po przymrozkach, pędy jednak nie są zaschnięte. Mam zamiar przyciąć je do ok. 10 cm, zasypać trocinami i tak przechować. Będzie ok?

    • zojalitwin Says:

      Będzie. Ja w ubiegłym roku przyciełam pędy z nieco większą wysokość i włożyłam do doniczki bo zaschły i przyniosłam do mieszkania bo miałam zamiar posadzić je duuużo wcześniej w doniczce. Potem zapomniałam. W marcu pomyślałam sobie że już po nich a tymczasem kwitły i w doniczce i już jesienią wysadzone do gruntu by podrosły cebulki.


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: