Penstemon brodaty

©

©Penstemon barbatus

Penstemon barbatus ssp. Coccinea

Opis

Rodzina: Scrophulariaceae – trędownikowate

Na wstępie trzeba powiedzieć, że wszystkie penstemony są roślinami wieloletnimi, ale w swoich krajach pochodzenia. Ponieważ wszystkie pochodzą z krajów położonych w cieplejszych strefach to większość z nich nie przetrwa naszych zim. Część z nich rośnie w klimacie górskim i te gatunki mają szansę u nas przetrwać. Z powszechniej dostępnych gatunków będących bylinami także dla nas są praktycznie dwa. Jednym jest Penstemon brodaty, a drugim Penstemon kosmaty. Muszę zastrzec, że mam na myśli rośliny gatunkowe. Wszelkie odmiany hodowlane nie muszą posiadać tej cechy. Np. Penstemon barbatus odmiana „Rondo” nie jest zbyt odporna w naszych warunkach mimo, że chyba dotąd najpiękniejsza z wszystkich penstemonów brodatych. Zatem sprowadzając sobie nasiona z USA czy Anglii, pamiętajmy że opisy są dostosowane do tamtejszych warunków, a nie naszych.

To już jest mieszaniec i dzieło rąk ludzkich.
Proszę zwrócić uwagę na jakiej glebie rośnie.

Przynajmniej roczna roślina na dość solidnych korzeniach ma kępkę liści odziomkowych, które mogą częściowo być zimozielone. Liście są duże(do 20 cm) o nieco łopatkowatym kształcie. Ich zieleń jest nieco niebieskawa Wiosną z tej kępki wyrastają pędy kwiatostanowe. Raczej nierozgałęzione lecz ulistnione. Liście na pędach są dużo mniejsze i pozbawione ogonka czyli tzw. siedzące. W górnej części w luźnych gronach pojawiają się rurkowe kwiaty o długości do 4 cm zakończone dwuwargową koroną.

Dolna warga składa się z 3 ząbków i na granicy z gardzielą ma jasną plamę pokrytą żółtymi włoskami(stąd nazwa gatunkowa). Górna warga dwuząbkowa i w jej pobliżu znajdują się charakterystyczne pylniki. Kwiaty u prawie wszystkich odmian są zwisające. 

Owocem jest stojąca torebka wypełniona kanciastymi nasionami. Ponieważ w naturze głównymi zapylaczami są kolibry w naszych warunkach ilość nasion może być ograniczona szczególnie w mokre lata.

Jako ciekawostkę: Penstemony te kwitną długo a kolibry ze stanów migrują do cieplejszych stref i w czasie swej długiej podróży właśnie penstemona brodatego taktują jak swoistą stację benzynową. Przylatują spijają nektar, odpoczywają i lecą dalej na południe.

Występowanie

Jego naturalne stanowiska to mało urodzajne górskie łąki lub zagłębienia skalne w południowo-zachodnich stanach USA.

Wysokość

Gatunek i jego podgatunki (ssp.) to rośliny wysokie bo łatwo osiągają 90 cm. Natomiast odmiany hodowlane najczęściej nie przekraczają 40 cm.

Termin kwitnienia

Pierwsze kwiaty mogą pojawić się już pod koniec czerwca lecz główne kwitnienie przypada na lipiec. Penstemon należy do roślin bardzo dobrze reagujących na usuwanie przekwitłych kwiatków. Wyraźnie zwiększa się długość kwitnienia przy zachowaniu w miarę masowej ilości kwiatów. Definitywne kończenie kwitnienia następuje wraz z pierwszymi przymrozkami.

Kolor kwiatu

Gatunek ma kolor czerwony natomiast odmiany hodowlane mają bardzo szeroką gamę barw.

Stanowisko

Przy naszym lecie wybieramy tylko słoneczne stanowiska.

Wymagania i pielęgnacja

Co do gleby penstemon ma jedno podstawowe wymaganie. Podłoże musi być dobrze przepuszczalne. Nie będzie tolerował nadmiaru wody przy korzeniach w żadnym okresie. Szczególnie zimą. Posadzony na bardziej zwięzłej glebie z reguły z powodu wody, zimy nie przetrwa. W naturze rośnie na dość ubogich glebach i często dość suchych, ale wówczas rośliny są jakie są. W ogrodzie chcemy mieć piękne rośliny i by takie były nawet te odporne na lekkie przesuszenie muszą mieć dostateczną ilość wody. Przy przedłużającej się suszy roślina marnieje i szybko przekwita.

Zatem jeśli mamy gleby które dobrze utrzymują wilgoć to nie ma sprawy, lecz na piaskach zapewnijmy mu odrobinę wody co kilka dni przy letniej suszy, to się nam opłaci. Gdyby tak się zdarzyło, że nie ma kto nam podlać ogródka i po naszym powrocie mamy zmarniałe krzaczki to spróbujmy je przyciąć i jeśli jesień będzie w miarę ciepła zakwitną ponownie.

Penstemon jest jednak byliną krótkowieczną i w idealnych warunkach może żyć nawet 10 lat lecz u nas trzy lata to już dużo. Miejmy zatem zawsze sadzonki przetrzymane w chłodnych lecz nie mroźnych warunkach, by w razie czego zastąpić te które wypadną. Powinny to być sadzonki bo nasiona z własnego zbioru nie powtórzą cech rośliny macierzystej.

Mrozoodporność

Uprawiając penstemony w cieplejszych rejonach kraju możemy przy normalnie śnieżnej zimie nic nie robić. Jednak w chłodniejszych rejonach penstemon brodaty jako częściowo zimozielony wymaga okrycia . Tu dobrze się sprawdzi duża plastikowa butla bez dna. Ochroni i przed nadmiarem wody i przed chłodem.

W tym miejscu wszystkich którzy uprawiają penstemony z nasion kupionych w naszych sklepach jako rośliny roczne informuję, że mogą spróbować okryć rośliny i licząc na łagodną zimę liczyć na ich przetrwanie. W normalnych warunkach nie przetrwają. Można spróbować nie ścinać pędów i doprowadzić do wysiewu nasion, a potem to miejsce okryć warstwą kompostu. Jest szansa, że nasiona skiełkują.

Rozmnażanie

 Kupione u nas nasiona z reguły są specjalnie przygotowane do wysiewów. Kupione za granicą już niekoniecznie. Dlatego kupujmy w miarę wcześnie i poddajmy je 4 tygodniowej stratyfikacji w chłodziarce. Wzejdzie nam więcej nasion i bardziej równomiernie. Przy wysiewie pamiętajmy by nie przykrywać nasion ziemią tylko je wcisnąć dnem szklanki do podłoża. Światło bardzo poprawia jakość i tempo wschodów. Po przepikowaniu, kiedy roślinki mają już swoje liście właściwe można zastosować nawożenie dając 5-cio krotnie rozcieńczony nawóz do roślin zielonych. Przypominam – ponieważ są to mieszańce własne nasiona nie powtórzą cech rośliny macierzystej. Także samosiewki będą już inaczej wyglądać.

 Sposobem na rozmnożenie jest podział kępki. Jeśli udało nam się przezimować roślinę można to zrobić wiosną. Można też po kwitnieniu, ale wówczas sadzimy do doniczek i przenosimy w razie nadchodzących przymrozków do zabezpieczonych pomieszczeń. Zimę będą musiały spędzić w chłodnym pomieszczeniu. Zdążą wówczas zregenerować korzenie i wiosną posadzimy w wybrane miejsca.

 Najtrudniejszym sposobem są sadzonki. Pobieramy je jak pędy mają zaledwie kilkanaście centymetrów. To znaczy muszą mieć co najmniej 4 węzły. Z 2 dolnych węzłów usuwamy liście. Górne liście ponieważ są duże przytrzymujemy luźną recepturką by nie miały kontaktu z glebą. Ukorzeniacz dla roślin zielnych jest tu raczej konieczny. Reszta wg standardu.

Choroby i szkodniki

Problemem numer jeden przy tej roślinie jest mączniak prawdziwy. Pojawia się szczególnie w chłodne i mokre lata lub jeśli zbyt gęsto posadziliśmy rośliny i w środkowej części kępki brak przepływu powietrza. Proszę pamiętać, że odmiany mają dość duże liście i nie wolno sadzić gęściej jak co 15 cm.

Przy mokrym lecie lub na nieco cięższych glebach nadmiar wody przy korzeniach spowoduje ich zagniwanie.

W ogrodzie czasem może pojawić się jeszcze rdza, objawiająca się pomarańczowo-brązowymi plamami, wyraźnie wypukłymi od spodu.

Zastosowanie

Kwiatostany można ścinać do wazonów choć nie są to kwiaty zbyt trwałe. Niższe odmiany świetnie wyglądają w pojemnikach. Z racji solidnych korzeni muszą to być pojemniki raczej wysokie, więc skrzynki balkonowe odpadają.

Uwagi

Penstemon w ogrodach Europy pojawił się w początkowych latach XIX wieku. Natomiast już w 1900 roku katalogi poważnych firm zawierały około 500 odmian. Oczywiście do naszych czasów nie przetrwały, ale to daje obraz popularności rośliny.

Nazwa rodzaju ”Penstemon” wywodzi się od łacińskiego słowa ‚Pente‚ i oznacza jeden z pięciu. Odnosi się to do charakterystycznej cechy kwiatów. Otóż jeden z pięciu pręcików jest zbudowany nieco inaczej i jest sterylny. Natomiast określenie gatunkowe ”barbatus” odnosi się do grzywki żółtych włosków na dolnej wardze kwiatu.

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Sadzonki+podział – http://apsdev.org/propagation/cuttings.html

Nasiona – http://seedsofsuccess.smugmug.com/Bureau-of-Land-Management/UAH/15348189_7hjMbn/1/1148423625_scC6Y#!i=1148423625&k=scC6Y

Kwiat – http://plantsgallery.blogspot.com/2007/11/penstemon-barbatus-penstemon-brdkowy.html

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: