Odętka wirginijska

©

©Physostegia virginiana

Opis

Rodzina: Lamiceae – jasnotowate

Korzenie są dość płytkie wyrastają one z leżących tuż pod powierzchnią ziemi rozłogów. Z tych rozłogów wyrastają również sztywne, mocne,wzniesione i u dołu nierozgałęzione pędy. Pędy są gęsto ulistnione.

Liście na łodydze są ułożone parami. Są wąskie, lancetowate, siedzące i o ostro ząbkowanym brzegu. U góry na każdym rozgałęzieniu mamy kłosokształtny kwiatostan. Kwiatostan odętki jest jednak zbudowany nieco inaczej, jej kwiatki są wprawdzie w czterech pionowych rządkach, ale każdy rządek skierowany jest w inną stronę pod kątem 90 0.

 W ten sposób jak popatrzymy z góry to z tych rządków ułoży nam się krzyżyk.

 Same kwiaty mają około 3 cm i są rurkowatej budowy o dwuwargowej koronie. W kłosie rozwijają się stopniowo od dołu do góry.

Hodowcy wyhodowali wiele odmian. Często dla amatorów o niezbyt wyraźnych różnicach. Podaję tylko te najpopularniejsze:

‚Variegata’ o zielonoszarych liściach z jasnymi brzegami.

‚Vivid’ jest odmianą niską (30 cm) o kwiatach purpurowo-różowych

‚Crown of Snow’ kwitnie na biało, ale o dużych kwiatach i grubych łodygach

‚Crystal Peak White’ przykład tych mało widocznych różnic. Brak ciemnienia i czernienia przekwitniętych kwiatów. Roślina zrzuca przekwitnięte kwiatki i dlatego kwiatostan zawsze porządnie wygląda.

Występowanie

Jest rośliną wschodniej części Ameryki Pólnocnej.

Wysokość

W zależności od odmiany, siedliska i długości uprawy w jednym miejscu od 30 do 120 cm.

Termin kwitnienia

Początek lipca i kwitnie około 4 tygodni.

Kolor kwiatu

Białe, różowe do karminowo-fioletowych.

Stanowisko

Od pełnego słońca do lekkiego półcienia. Wraz ze zmniejszającym się nasłonecznieniem rośliny robią się wyższe, ale wysokość kwiatostanu jest mniejsza więc i kwitnienie krótsze.

Wymagania i pielęgnacja

W stosunku do podłoża nie jest rośliną zbyt wymagającą. Jedyne co lubi i widać to po jej zachowaniu to wilgoć w glebie. Roślina jest wówczas zdecydowanie wyższa i ma dłuższy kwiatostan. Na dobrych ziemiach i przy dostatecznej ilości wody kwiatostan może osiągnąć 30 cm, a roślina kwitnie wówczas do 6 tygodni. Każdy kij ma jednak drugi koniec. W przypadku odętki tym drugim końcem jest jej ekspansywność. Na dobrych glebach rozrasta się bardzo szybko dzięki rozłogom. Praktycznie każdej wiosny potrzebne staje się usunięcie części pędów. Kto ma taką glebę warto by pomyślał o posadzeniu rośliny w dużej donicy bez dna. Brak dna pozwoli ziemi zachowywać się normalnie, a boki skutecznie będą ograniczać rozrastanie. Wówczas tylko co kilka lat trzeba będzie donicę wyciągnąć z ziemi i roślinę podzielić. Donicę wstawić do dołka dać nowe podłoże i posadzić roślinę. I kolejnych kilka lat spokoju. Na glebach mniej zasobnych i o mniejszej ilości wody jej przyrosty są znacznie mniejsze, ale kwiatostany krótsze i roślina szybciej przekwita. Na takich stanowiskach odętka traci również dolne liście. Takie żółknące liście urody naszej rabacie nie dodają. Po przekwitnięciu należy ściąć kwiatostany. Wprawdzie samosiew jest znikomy, ale zasychające potem kwiatostany też nie są urodziwe. Ja z zasady nie sprzątam ogrodu jesienią i dopiero wiosną ścinam pędy tuż nad ziemią, ale kto chce może to zrobić właśnie jesienią. W tym też czasie można usunąć nadprogramowe pędy wraz z kawałkami kłaczy.

Gdyby nam roślina nie przypadła do gustu lub gdybyśmy chcieli w całości przenieść roślinę w inne miejsce uprzedzam, że to mało prawdopodobne. Nie usuniemy wszystkich kłączy. Odbije z każdego zostawionego kawałka. Zatem trzeba poświęcić jeszcze rok na usunięcie wybijających pędów.

Mrozoodporność

Nie mam doświadczeń z tą rośliną posadzoną w chłodniejszych rejonach kraju. W zachodnich rejonach okrywanie wydaje się zbędne. Skoro przetrwała bez szkody obecną mroźną i bezśnieżną zimę nie ma potrzeby jej okrywania. Czy we wschodnich rejonach trzeba ją okrywać to chciałabym by się ktoś podzielił swym doświadczeniem.

Rozmnażanie

Najlepszym, najszybszym i najłatwiejszym sposobem jest podział.

 Wysiew nasion będzie wymagał wcześniejszej 6-cio tygodniowej stratyfikacji. Jednak należy pamiętać, że na miejsce stałe wysadzamy roślinę dopiero w drugim roku uprawy.

Choroby i szkodniki

Odętka jest bardzo odporna na choroby. Jedynie rdza może sporadycznie dotknąć roślinę.

Zastosowanie

Poza ozdobą rabat z powodzeniem można roślinę wykorzystywać jako kwiat cięty. W wazonie długo zachowuje świeżość. Niższe odmiany możemy zastosować do uprawy pojemnikowej.

Uwagi

Physostegia z grubsza tłumaczy się z greckiego jako przykrycie pęcherza. Dlaczego ten nieco rozdęty kwiatek i jego górna warga w kształcie kapturka skojarzyła się systematykowi z pęcherzem oraz jego przykrywką nie sposób dzisiaj dociec.

 

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Liść http://www.illinoiswildflowers.info/prairie/plantx/obed_plantx.htm

Pojedyncze kwiatki – http://ourlittleacre.blogspot.com/2007_08_01_archive.html

 

Advertisements

komentarzy 8 to “Odętka wirginijska”

  1. elanutka Says:

    Mieszkam na Mazurach, w pobliżu jeziora Śniardwy. Odętka przezimowała w świetnej kondycji mimo braku okrycia. U nas , co prawda był śnieg i to w dużych ilościach, ale do połowy stycznia było wręcz ciepło i wiele roślin podjęło wegetację , natomiast potem jak przymroziło i przyśnieżyło, to potraciłam wiele tzw. bezpiecznych roślin.
    Bardzo dziękuję za ten artykuł – rozwiązał mi kilka zagadek związanych z wielkością rośliny w różnych miejscach ogrodu.

  2. Barbara Says:

    Posadziłam ją w słonecznym bardzo miejscu, na skarpie. Rośnie marnie a teraz zobaczyłam, że niektóre pędy po prostu w całości zwiędły. Nie pomógł nawet nocny i dzisiejszy deszcz. Czy to może być przez to płytkie ukorzenienie czy to coś ją gnębi? Nie żółknie, nie schnie, tylko tak więdnie :(. Robaka na wierzchu nie widzę, ale może w ziemi jakiś? Mogę ją przesadzić w miejsce bardziej wilgotne ale tam jest glina – wytrzyma na glinie? Lubię ja, zwłaszcza tą białą, jak kwitnie taka cała kępa …. 🙂

    • zojalitwin Says:

      Gdyby to było z powodu suszy więdłyby wszystkie. To raczej nie robak tylko grzyb wywołujący fytoftorozę, czyli zatkanie kanalików dostarczających wodę do liści. Tutaj nic nie pomoże. Trzeba te zwiędnięte wykopać. Ponieważ odętka w ziemi ma kłącza więc trzeba odciąć szpadlem lub wyrwać z kilkoma pędami obok. Choroba ujawnia się tym bardziej im mocniej jest sucho. Przeniesienie na glinę możliwe ale razem z rośliną przeniesie pani chorobę. Gdyby to było możliwe jutro kiedy ziemia jeszcze wilgotna po wyrwaniu suchych podlać ziemię Topsinem.

  3. Barbara Says:

    W takim rozcieńczeniu jak do oprysku ?

  4. dora Says:

    W Białymstoku mam jej całe łany i przesadzając coś obok zawsze mam odętkę w zestawie:)a więc: zimuje dobrze i jest dość ekspansywna


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: