Tojeść orszelinowata

©

©Lysimachia clethroides

Opis

Rodzina: Primulaceae – pierwiosnkowate

Tuż pod powierzchnią ziemi mamy rozbudowane kłącze poprzez które roślina rozrasta się zajmując coraz to nową powierzchnię. Z kłącza wyrasta wiele wyprostowanych, zielonych, delikatnie owłosionych i ulistnionych pędów.

Liście do 12 cm długości o lancetowatym kształcie. Cechą zdobniczą i bardzo charakterystyczną jest kwiatostan wyrastający na szczycie każdego pędu. Jest to grono składające się z prawie stu małych kwiatków.

(stadko gęsi) To jego przegięcie oraz fakt, że kwiatostany zwrócone są zawsze w jedną stronę jednym przypomina kaczy dziób innym gęsią szyję. Kwiatostan ten wraz z przekwitaniem dolnych kwiatków nieco się wyprostowuje lecz i tak jest bardzo ozdobny.

 Na jesień liście się przebarwiają. Wiele w nich czerwonego. Natomiast zasychając przybierają nieco rudy kolor. Warto je nie ścinać na zimę bo świetnie wygląda ta ruda armia w czapach ze śniegu.

Na naszym rynku może być trudno, ale istnieją odmiany tojeści o nieco innym kolorze liści.

 ‚Geisha’ – odmiana o jasno obrzeżonych liściach. Jest nieco mniej inwazyjną rośliną.

 ‚Heronswood® Gold’ – odmiana o żółtozielonych liściach

Występowanie

Stanowiska naturalne to od rosyjskiej części Azji wschodniej przez Chiny, Koreę po Japonię.

Wysokość

Mniej jak 60 cm to raczej mieć nie będzie, a więcej jak 100 cm też raczej nie.

Termin kwitnienia

Kwiatostan jest gęsty więc kwitnie długo. Inna zaleta kwitnięcia od lipca to białe kwiaty w czasie kiedy inne rośliny raczej już kończą kwitnienie.

Kolor kwiatu

Biały

Stanowisko

Literatura zaleca stanowiska półcieniste. Jeśli nie zależy nam na maksymalnej wysokości roślin, a nasze gleby dobrze utrzymują wilgoć można spokojnie sadzić w pełnym słońcu.

Wymagania i pielęgnacja

Jedynym wymaganiem jest wilgoć w glebie. Potrafi znieść kilka dni suszy, ale od razu odbija się to na wyglądzie rośliny. Sadząc ją w pełnym słońcu wybierzmy takie stanowisko gdzie blisko do ujęcia wody. Inną metodą jest przekopanie przeznaczonej dla niej powierzchni z bardzo dużą ilości kompostu. Kompost to prawie sama próchnica, a ta jak wiadomo ma ogromne możliwości takiego wiązania wody, że ta jest łatwo dostępna dla roślin. Nie musimy się martwić o jakość kompostu. Kłącza tojeści szybko uporają się z mało rozłożonym materiałem i zaduszą każdą próbę wybicia chwastów. Ta jej cecha – ekspansywność – musi być brana pod uwagę przy wyborze stanowiska. Jest to ważne zwłaszcza w mniejszych ogrodach. W takich warunkach lepiej postarać się o starą wanienkę z której wybijamy dno. Te najstarsze mają wysokość 40 cm i są idealne. Kłącza nie przedostaną się ani pod wanienką ani nad nią.  Duża donica z której wycięto dno starczy na krótszy okres. Potem w pobliżu ścianek kłącze będzie się wypiętrzać i w końcu góra będzie próbowało przedostać się na wolne pole. Jego przycięcie i usunięcie nie jest wówczas wyzwaniem. Dobrym rozwiązaniem są również duże kręgi studzienne. Można wkopać płytki chodnikowe, ale przerwy między nimi trzeba wypełnić betonem bo kłącze przejdzie między płytkami. Folia zda egzamin, ale ta budowlana, podwójnie złożona i wkopana na pełną głębokość lub duży cebrzyk foliowy jaki mają tynkarze i inni budowlańcy. Kto posadził ją w pobliżu trawnika lub jako kępę na trawniku ma nieco ułatwione zadanie. Wystarczy często kosić. Pęd nie powinien być wyższy jak 5-6 cm. Skoszenie tak małych pędów powoduje zasychanie tych części kłącza i następne nie wybiją tak szybko.

Niewiele jest roślin dobrych na ciężkie gliniaste gleby. Tojeść świetnie rośnie na takich właśnie glebach.

Mrozoodporność

Podaje się, że wymaga okrycia w czasie silnych mrozów. Przed posadzeniem popytajmy sąsiadów czy im tzw. zimoodporne rośliny tej zimy wymarzły. Bardziej niekorzystnych warunków jak tej zimy mieć raczej nie będziemy. Jestem jednak zdania, że wystarczy nie wycinać pędów. Nawet przy braku śniegu taki niewycięty, złamany pęd chroni dobrze bo mróz liście poprzyklejał do ziemi. Jednak, kto ma zwyczaj jesiennego czyszczenia ogrodu, a mieszka w chłodnych rejonach powinien mieć przygotowane pewne okrycia na wypadek braku okrywy śnieżnej.

Rozmnażanie

Łatwiej rozmnażającej się rośliny znaleźć trudno. Wystarczy kawałek kłącza z 1 zawiązkiem pędu i już.

 Na zdjęciu widać takie jednoroczne kłącze, które dla czytelności przekazu zostało wypłukane z ziemi. Wystarczy je podzielić na tyle części ile jest tegorocznych zawiązków pędów.  Można oczywiście zebrać nasiona i wysiać tylko po co, kiedy w każdym czasie możemy szpadlem odciąć fragment i dać komuś lub posadzić gdzie trzeba.

Choroby i szkodniki

Brak jakiś szczególnych skłonności.

Zastosowanie

Na rabatach najładniej wygląda jako wiekoobszarowy łan kaczych dziobów.

 Także soliter na trawniku. Dobre dla niej towarzystwo to rodgresja, świecznica z ciemnymi liśćmi, krwawniki, rozchodniki okazałe, bodziszki. Z rocznych świetne choć odważne zestawienie z czerwonolistnym koleusem.

Posiadacze dużych balkonów mogą ją sobie hodować w większych donicach.

Roślina sprawdzi się także jako kwiat cięty.

 

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Kłącze – http://www.gardenatoz.com/what’s-up!/this-week-in-our-gardens/countdown-to-division/

Liść – http://en.wikipedia.org/wiki/File:Lysimachia_clethroides_04.JPG

Jesienne barwy – http://tinakoralgardens.blogspot.com/2011/07/my-guilty-pleasure.html

Soliter – http://davesgarden.com/guides/pf/showimage/117300/#b

‚Geisha’ – http://www.dancingoaks.com/home/dok/page_654/lysimachia_clethroides_geisha.html

‚Heronswood® Gold’ – http://www.heronswood.com/product/lysimachia-clethroides-‚heronswood-gold’/

Advertisements

komentarze 3 to “Tojeść orszelinowata”

  1. Anonim Says:

    Wiosną 2011 dostałem malutką sadzonkę , która zakwitła tylko 1 kwiatem , w tym roku mam ich już około 25 – muszę ja przystopować bo ma „wolną rękę” i za szybko się rozeszła po ogrodzie …… i jest piękna rośinką

  2. leloop Says:

    czy mimo wszystko z nasion latwo sie rozmnaza ? bo mam latwiejszy dostep do nasion niz do rosliny. kwestia ceny 🙂


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: