Obrazki plamiste

©

©Arum maculatum

Opis

Rodzina: Araceae – obrazkowate

Gatunek objęty w Polsce ścisłą ochroną. Wpisany do Czerwonej księgi roślin i grzybów Polski jako gatunek uznany za wymierający w Polsce.

Jest to bylina o bulwiastych kłączach.

 Z tego kłącza wczesną wiosną wyrastają duże strzałkowate liście na długich ogonkach.

  Blaszka liściowa jest z reguły zielona, choć czasami ma ciemnofioletowe, drobne plamki. Pierwsza opisana roślina miała plamiste liście dlatego gatunek nazwano maculata czyli plamisty. Pomiędzy liśćmi wyrasta na krótkiej łodydze typowy dla obrazkowatych kwiat. Spatka jest kremowo zielona z karminowym brzegiem. Czasem podobnie jak na liściach mogą pojawić się podobne plamy na wewnętrznej stronie spatki. Kolba kwiatowa czyli spadix ma maczugowaty kształt i brązowawy kolor. Ponieważ kwiatostany są częściowo schowane pod liśćmi roślina wykształciła specyficzny sposób wabienia much. Kwiaty na kolbie wydzielają zapach rozkładających się odchodów. By mimo ukrycia pod liśćmi zapach rozchodził się szeroko, brązowawy wyrostek kolby przez specyficzną przemianę chemiczną w komórkach podnosi temperaturę. Wiadomo że wówczas zapach roznosi się intensywniej. Naukowcy zmierzyli temperaturę jaka wydziela ta wierzchołkowa część kolby i okazało się że jest ona wyższa od otoczenia o 15 do 25 0C. Muchy zlatujące się do zapachu ześlzgują się po spatce do komory z kwiatami żeńskimi. Tam zapylają kwiaty. Kiedy kwiaty są zapylone włoski blokujące wyjście więdną i muchy są uwalniane. Przechodząc obok kwiatów męskich są obsypywane pyłkiem, który przeniosą na kolejny kwiat. Owocostan typu kolbiastego mający około 6 cm długości. Owocem jest ostro czerwona jagoda dojrzewająca pod koniec lata i zawierająca z reguły 4 duże nasiona. Pamiętajmy by zbierać owoce na nasiona jak są już w pełni dojrzałe, a nawet przejrzałe.

Występowanie

Roślina naturalnie występuje w Europie i zachodniej części Azji. U nas rzadka. Ze stanowisk naturalnych nie wolno zbierać nawet nasion.

Wysokość

W zależności od warunków w jakich żyje do 30 do 50 cm wysokości.

Termin kwitnienia

Jeśli aura pozwoli kwitnie już pod koniec kwietnia, lecz częściej jest to maj.

Kolor kwiatu

Spatka jest kremowozielona z karminowym podbarwieniem, a spadix brązowy.

Stanowisko

Roślina do ogrodów lekko ocienionych. Lepsze jednak kwitnienie uzyskuje się na stanowiskach półcienistych.

Wymagania i pielęgnacja

Optymalna dla nich gleba to gliniaste piaski. Wszystkie inne powinniśmy wzbogacić o dużą dawkę próchnicy. Ponieważ obrazki wolą gleby o odczynie prawie obojętnym, najlepszym wyjściem będzie dodanie dużej dawki kompostu. Na glebach z natury zasadowych trzeba obniżyć odczyn dodając najlepiej ziemię powstałą z przekompostowanych samych liści. Taka ziemia ma zalety torfu, lecz nie ma jego wad. Jeśli przy sadzeniu tego nie zrobiliśmy to warto corocznie ulepszać ziemię przez wymieszanie górnej warstwy ziemi z przygotowanym kompostem, lub co lepsze wymiana górnej warstwy na ziemię kompostową lub liściową. Nie ma obawy uszkodzenia korzeni bo te wraz z bulwą znajdują się dość głęboko. Po kilku latach bulwę będzie można znaleźć dopiero na 40 cm głębokości.  Na zdjęciu przedstawiam taką bulwę. Tylko proszę pamiętać, że górna część bulwy to ta część z korzeniami. Ta goła lekko pofałdowana część to spód. Co roku najstarsza część zasycha i zamiera. W tym czasie roślina buduje kolejny pierścień. Kto wykopie takie bulwiaste kłącze i opłucze do czystości, zobaczy że składa się ono z pierścieni. Ile pierścieni tyle lat ma bulwa. Teraz kiedy w obrocie znajdą się dojrzałe kłącza pamiętajmy, że sadzimy je dość głęboko. Minimum na 15 cm.

Mrozoodporność

U nas mrozoodporność całkowita. Jedyny problem zimą to nadmiar wody przy korzeniach. Na cięższych glebach zabezpieczmy miejsce posadzenia bulw przed wodą z nieba. Wystarczy spora odwrócona doniczka.

Rozmnażanie

Roślina daje samosiew. Jeśli jednak ktoś ma ogród gdzie nie ma miejsca na rozrastanie się w sposób niekontrolowany warto późną jesienią obrać pędy z owoców. Nawet jeśli chcemy rozmnożyć to lepiej wysiać nasiona w pojemniku niż pozwolić na niekontrolowany samosiew. Nasiona możemy wysiać albo w inspekcie lud w większej doniczce zadołowanej na zimę w gruncie. Taką doniczkę trzeba zabezpieczyć przed nadmiarem wody w zimie. Zima to okres stratyfikacji. Wiosną kiedy temperatura podniesie się do 15 stopni mogą pojawić się pierwsze wschody. Nie martwmy się jeśli ich nie będzie od razu. Potrafią czekać ze wschodami nawet 6 miesięcy. Pierwszy rok uprawiamy tak jak rosną. Pod koniec okresu spoczynku rozdzielamy te małe bulwki i dajemy około 3 sztuk na doniczkę o średnicy 12 cm. W ten sposób uprawiamy jeszcze rok. Dopiero wiosną trzeciego roku bulwki wsadzamy na miejsce stałe.

Innym sposobem jest wykopanie bulw w okresie spoczynku i oddzielenie bulwek przybyszowych. Te również sadzimy wiosną tylko znacznie płycej. Posadzone zbyt głęboko nie wzejdą. Doświadczeni ogrodnicy podpowiadają, że lepszym sposobem jest uprawianie bulwek przybyszowych przez pierwszy rok w doniczkach.

Kolejnym sposobem jest podział bulw po kwitnieniu. Osobiście radziłabym zostawić ten sposób wytrawnym ogrodnikom.

Choroby i szkodniki

Roślina raczej nie ma wrogów. Jedynie ślimaki mogą jej dokuczyć.

Zastosowanie

 Rabaty zaplanowane tak by te czerwone kolby były ładnie widoczne. Warto bulwy sadzić blisko siebie, wówczas czerwone owocostany stanowią późnoletnią i jesienną kolorową plamę widoczną już z daleka.

Uwagi

Greckie słowo ‚Aron’ od jakiego podchodzi łacińska nazwa rodzajowa ”Arum” ma bardzo wiele znaczeń. Przy nazywaniu rodzaju kierowano się dwoma znaczeniami, a mianowicie ‚roślina trująca’ i ‚ciepło’. Że wszystkie rośliny z rodziny obrazkowatych są trujące to powszechnie wiadomo. Mniej wiadomo o wydzielaniu ciepła przez szczytową część kolby, prawdopodobnie dlatego, że jest to specyficzna cecha tylko tego gatunku.

 

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Bulwa – http://www.flickr.com/photos/xenoflor/4599395249/in/photostream/

Rosnące bulwy – http://www.ruhr-uni-bochum.de/boga/html/Arum_maculatum_Foto6.html

Nasiona – http://www.seed-dispersal.info/index.php?id=171

plamiasty liść+zielone liście – http://www.naturessecretlarder.co.uk/wild-food-useful-plants/cuckoo-pint-arum-maculatum.htm

Arum maculatum – http://it.wikipedia.org/wiki/File:Arum_maculatum_001.JPG

Advertisements

komentarzy 10 to “Obrazki plamiste”

  1. Anonim Says:

    No dobrze, ale gdzie dostać to cudo? Od dłuższego czasu sprawdzam na allegro i nic… 😦

  2. Anonim Says:

    Witam, we wrześniu ubiegłego roku dostałem pięć nasion obrazków plamistych (nie mylić z włoskimi) , wykiełkowały wszystkie bardzo szybko bo po około miesiąca (ponieważ w pokoju jest bardzo ciepło) , mam te siewki do teraz stoją na oknie. A pytanie jest takie czy można je na wiosnę wysadzić do ogródka czy trzymać przez parę lat w doniczce?

  3. bartosz Says:

    Dziękuję.

  4. Emilia Says:

    Witam, gdzie mogę zdobyć siewki bądź kłącza obrazków plamistych?

  5. Emilia Says:

    Dziękuję 🙂


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: