Kolokazja jadalna

©

Colocasia esculenta

Opis

Rodzina: Araceae – obrazkowate

W pierwszej połowie XX wieku sprowadzano do kraju wiele nieznanych wtedy roślin. Postanowiono nadać im polskie nazwy. W tym czasie dla Kolokazji wymyślono nazwę ”Kleśnica”. Jak nietrafione było na siłę nadawanie nazw polskich świadczy fakt, że mimo upływu całego wieku nazwa  ta nie przyjęła się, jak bardzo wiele innych.

Na wstępie trzeba wyprostować jeden problem. Gatunek nasz jest gatunkiem bardzo zmiennym. Na jego wygląd ogromy wpływ ma siedlisko rośliny. Zmienność ta jest tak duża, że wielu botaników opisywało i nazywało rośliny jako nowe gatunki, a tymczasem badania genetyczne prowadzone w naszych czasach świadczą niezbicie, że to ten sam gatunek. Różnice te są tak duże, że jedne rośliny mają 80 cm a inne 2 metry. U jednych liść jest wielkości 100 cm, a u innych 25 cm. Różnią się także rysunkiem na liściach i skalą przebarwień. W chwili obecnej różnice te jeśli utrzymują się po przeniesieniu do innych warunków są podstawą podziału gatunku na tak zwane formy. Nie są to nawet odmiany botaniczne. Wiele z tych form w handlu nazywa się odmianami, co nie jest prawdą. Oczywiście istnieją wyselekcjonowane odmiany, ale nawet w ramach wyselekcjonowanych przez człowieka odmian istnieją spore różnice. Np. ta sama odmiana uprawiana na glebach bardziej zacienionych czy kwaśnych będzie miała wybarwienie typowe dla danej odmiany, ale rozproszone na drobne plamy na liściach, kiedy ta sama odmiana uprawiana w słońcu będzie miała wybarwienie w postaci dużych zlewających się plam. Z takimi faktami uprawiając ten gatunek musimy się pogodzić.

Z botanicznego punktu widzenia jest to bylina o bulwiastym podziemnym kłączu. Bulwa ta jest podobnie zbudowana jak nasz ziemniak, to znaczy na jej powierzchni też znajdują się oczka z których wyrosną nowe liście. Wyglądem oczywiście nie przypomina ziemniaka. Jest z reguły duża(największe mają do 4 kg), brązowawa i owalna. Z oczek wyrastają strzałkowate lub bardziej owalne, duże liście na długich ogonkach. Te ogonki mogą być zielone, czerwonawe, lub nakrapiane kolorem.

 Kiedy roślina osiąga dojrzałość mogą pojawić się typowe dla rodziny obrazkowatych kwiaty. Nie pojawiają się one często i niespecjalnie są atrakcyjne, a na dodatek ukryte są między liśćmi. Z tego powodu pomarańczowe owoce pojawiają się niezmiernie rzadko.

 Znacznie częściej wokół podstawy dorosłych roślin pojawiają się nowe pędy. Są to pędy wytworzone przez bulwki przybyszowe.

Trochę odmian w jednym miejscu – http://www.aroid.org/genera/speciespage.php?genus=colocasia&species=esculenta proszę zwrócić uwagę jak duże mogą być różnice w ramach jednej odmiany.

Występowanie

 Naturalnym miejscem pochodzenia jest tropikalna Azja Południowo – Wschodnia oraz Polinezja.Rośnie tam w miejscach bardzo wilgotnych, a nawet mokrych.

Wysokość

Do 2 metrów wysokości.

Termin kwitnienia

W najcieplejsze dni lata, a w zasadzie w czasie najcieplejszych nocy. Czyli w czasie kiedy między dniem a nocą nie ma zbyt dużych różnic.

Kolor kwiatu

Spatka może dorosnąć do 35 cm długości. U dołu jest ona szarozielona, a góra w kolorze żółtka jaja.

Stanowisko

Jeśli uprawiamy roślinę w ogrodzie posadźmy ją tak by miała słońce do około 11-tej. Takie stanowisko jest kompromisem między ilością światła potrzebnego do prawidłowego wybarwienia liści, a wilgotnością ziemi. Jeśli nie jest problemem utrzymanie ziemi stale wilgotnej możemy posadzić na stanowisku słonecznym. Pamiętajmy jednak, że każdy niedobór wilgoci odbije się na liściach w postaci zasychających brzegów.

Wymagania i pielęgnacja

Skoro miejsce już wybraliśmy czas na wzbogacenie gleby. Dla roślin podstawowymi wskaźnikami  stan jej wilgotności i przepuszczalności. Z reguły nasze piaseczki nie trzymają wilgoci bo próchnicy w nich niewiele. Zatem trzeba dodać jak najwięcej substancji organicznej. Na kwaśnych piaskach praktycznie radziłabym wykopać duży dół i wypełnić go samym kompostem. Wsadzamy bulwę najwcześniej po 20 kwietnia, chyba, że kwiecień jest wyjątkowo ciepły to można o kilka dni przyspieszyć. Wsadzamy ją głęboko. Nad bulwą powinno być około 15 cm ziemi jeśli sadzimy na piaskach i około 10 cm na nieco cięższych glebach. Przy ciepłej ziemi korzenie pojawiają się już w kilka dni. Po około 20 dniach powinny pojawić się wschody. Z tak posadzonej bulwy w naszym klimacie nie spodziewajmy się wyjątkowo dużej rośliny jak na kolokazję oczywiście. Przeciętnie roślina w lecie wypuszcza jeden liść na 2 tygodnie. Przez cały okres uprawy musimy zapewnić roślinie dostateczną ilość wody. Niestety od podlewania nie uciekniemy. Podlewamy dużo. Ziemia po podlaniu musi być grząska jak bagienko. Najmniejsza zasychająca plamka na brzegu liścia to sygnał, że wody jest za mało. Razem z wodą ważne jest dostarczenie składników pokarmowych. Przy tej wielkości i tempie wzrostu kolokazja potrzebuje sporo nawozów. Jeśli używamy azofoski to dajemy garść pod roślinę co tydzień mieszając nawóz z górną warstwą ziemi i solidnie podlewając. Warto co drugi tydzień dać nawóz o dużej zawartości potasu. Może to być nawóz do pomidorów, może także być ten którym podlewamy pelargonię lub surfinię. Ma to na celu szybszy przyrost bulwy co z kolei przekłada się na wielkość rośliny. Może się zdarzyć, że najstarsze liście będą brzydkie, żółtawe. Należy je usunąć tnąc ostrym i czystym nożem jak najniżej.

Jeśli zapowiadają jesienne przymrozki warto nie czekać na nie tylko ściąć liście jak najniżej i przystąpić do wykopywania bulw. Po wykopaniu bulwy najlepiej opłukać wężem ogrodowym i wysuszyć. Na noc przenieść je w miejsce gdzie temperatura nie spada poniżej 10 0C. Po obeschnięciu bulw należy oddzielić bulwki przybyszowe. Dobrze jest przed przechowywaniem zaprawić bulwy w roztworze Kaptanu. Trzymamy je w papierowej torbie wypełnionej torfem lub wiórkami drzewnymi. Od czasu do czasu przez opryskanie góry torfu, czy wiórków utrzymujemy minimalną wilgotność takiego środowiska.

Kto che mieć roślinę solidniejszych rozmiarów może przetrzymać rośliny w stanie zielonym. Ponieważ większość liści po zadoniczkowaniu i tak zaschnie można od razu obciąć większość z nich zostawiając tylko 2-3 najmłodsze. Przenosimy zadoniczkowaną roślinę do pomieszczenia jak najwidniejszego, lecz o temperaturze około 18 0C. Utrzymując zawsze wilgotną ziemię nawozimy roślinę co miesiąc, lub co 2 tygodnie, ale połową dawki. Używamy nawozu uniwersalnego do roślin doniczkowych. Przy takiej uprawie roślina rosnąca w gruncie będzie większa, z większą ilością liści.

Literatura podaje, że można uprawiać ją przy oczku wodnym lub nawet w oczku wodnym. Nie do końca się to sprawdza. Na brzegu oczywiście, ale by ziemia tam była dobrze wilgotna brzegi muszą być tradycyjne, a nie wyłożone folią, przez którą nawet kropelka wody do podłoża nie dojdzie. W części bagiennej oczka rzecz może się sprawdzić przy długim i upalnym lecie. Woda wówczas będzie na tyle ciepła, że roślina będzie rosnąć normalnie. Wiemy, że woda nagrzewa się najwolniej i najsłabiej. Za zimna woda spowoduje wzrost korzeni, a góra będzie mizerna. 

Mrozoodporność

Kolokazja jest rośliną wrażliwą na mróz, minimalna temperatura potrzebna do zwarzenia się liści to +1°C.

Rozmnażanie

 Najprostszy sposób to oddzielenie bulwek przybyszowych i sadzenie ich w osobnych doniczkach w celu ukorzenienia. Ukorzeniają się łatwo.

 Nasiona występują rzadko i trochę z nimi kłopotów.

Choroby i szkodniki

Najpowszechniej występuje przędziorek. Może także pojawić się mączlik.

Z chorób – miękka zgnilizna atakujące ogonki liściowe, bakteriozy wszelkiego typu i zgnilizna korzeni jeśli nie zadbamy o właściwe podłoże.

Zastosowanie

Wartość ozdobna tej rośliny jest bezdyskusyjna lecz na świecie to przede wszystkim najstarsza roślina uprawna. Szacuje się, że jej uprawa znana była już przed 10.000 lat czyli na długo przed uprawą ryżu. Kto chce poczytać o jej uprawnych walorach musi wpisać w przeglądarkę hasło ‚Taro’, bo tak najczęściej nazywana bywa jako roślina uprawna.

Uwagi

Mimo, że jest to tak stara roślina uprawna, naukowcy europejscy opisali ją dopiero w 1832 roku.

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Naturalne środowisko + bulwa rosnąca + w ziemi – http://www.ntbg.org/plants/plant_details.php?rid=142&plantid=3155

Bulwy –http://www.hear.org/starr/images/image/?q=070730-7885&o=plants

W doniczce – http://www.naszecytrusy.pl/forum/viewtopic.php?p=62378&sid=2fceefb297596592b3432a26cef6d38e

nasiona+kwiat – http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=5369

Odrosty – http://www.photoblog.pl/amorphophallus/96072000/odrosty-colocasia-esculenta.html

Colocasia esculenta – http://sv.wikipedia.org/wiki/Fil:Colocasia_esculenta_A.jpg

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: