Tojad lisi

©

©Aconitum lycoctonum

Aconitum lycoctonumOpis

Rodzina: Ranunculaceae – jaskrowate

znak ostrzegawczyNie na darmo ludowa nazwa tojadu to mordownik. Jest to u nas najsilniej trująca roślina. Główny sprawca -akonityna – może wchłaniać się przez skórę. Warto, pracując z tą rośliną nosić rękawiczki lateksowe, nie znamy z reguły naszych reakcji na ten silny alkaloid.

Synonimem jest starsza nazwa ‚Aconitum vulparia’

Roślina o wiązkowym systemie korzeniowym. Liście odziomkowe i dolne liście pędowe duże, dłoniasto klapowane(nawet do 9 klap). Blaszka liściowa zielona, błyszcząca i umieszczona na długim ogonku. Liście pędowe położone wyżej są albo na krótkim ogonku, albo siedzące i z reguły dużo mniejsze. Na szczycie pędu groniasty i długi kwiatostan. Budowa pojedynczego kwiatka typowa dla wszystkich tojadów To co uważamy za płatki tak w rzeczywistości są przekształconymi działkami kielicha. Natomiast płatki zwinięte w ostrogę przekształciły się w miodniki.

kwiat Przy użyciu szkła powiększającego zobaczymy delikatne owłosienie tego co nazywamy płatkami.

nasiona i owoc  Owocem jest wielonasienny mieszek. Nasiona o chropowatej powierzchni są wyraźnie trójkanciaste.

Występowanie

Rośnie w prawie całej Europie i zachodniej oraz południowej Azji. Najdalej na wschód wysunięte stanowiska to zachodnia część Mongolii i Chin. U nas występuje zaledwie na czterech stanowiskach. W Europie takim centrum jego występowania są kraje alpejskie.

Wysokość

W zależności od zasobności stanowiska od 40 do 120 cm.

Termin kwitnienia

Może zacząć kwitnąć już w końcu czerwca częściej jednak jest to lipiec. Z uwagi na specyfikę kwiatów zapylają je trzmiele.

Kolor kwiatu

Od lekko kremowego po jasnożółty.

Stanowisko

Najlepiej posadzić go na stanowisku gdzie będzie miał co najmniej 6 godzin bezpośredniego słońca. Możemy posadzić go na stanowisku słonecznym, ale skarzemy się na podlewanie bo inaczej roślina będzie marna.

Wymagania i pielęgnacja

Optymalnym dla niej podłożem są żyzne, przepuszczalne gleby o odczynie co najmniej obojętnym. Ta roślina kocha wapienne gleby. Świetnie rośnie na glebach gliniastych.

Na naprawdę dobrych glebach może wymagać podpór bo pędy mają skłonność do wylegania.

Mrozoodporność

Zupełnie odporna na terenie całego kraju.

Rozmnażanie

Posiadacze rośliny mogą rozmnażać przez podział kępy (przypominam o rękawiczkach). Zaleca się rozmnażać go jesienią po zaschnięciu liści.

Wysiewu nasion najlepiej dokonać jesienią w inspektach. Można i bezpośrednio na rozsadniku, jako że śnieg bardzo korzystnie wpływa na wypłukiwanie z osłonki nasiona substancji odpowiedzialnych za hamowanie kiełkowania. Kiedy nie mamy takiej możliwości musimy wysiać je do pojemnika i zabezpieczając przed utratą wilgoci w podłożu trzymać je do 4 tygodni na ciepłym parapecie. Lecz przed wysiewem, nasiona moczymy przez 2 tygodnie w zimnej wodzie, codziennie zmienianej. Ma to nam zastąpić proces topnienia śniegu wymywający inhibitory blokujące kiełkowanie. Po tych 4 tygodniach ciepła wkładamy do zamrażarki w temperaturę nie niższą jak -5 0C na okres 6 tygodni. Następnie wyjmujemy i czekamy na wschody. Ponieważ nasiona to jedna z dwóch części rośliny z największą ilością alkaloidu, oraz fakt że mamy do czynienia z mokrymi nasionami proszę nie lekceważyć sprawy i zakładać rękawiczki.

Choroby i szkodniki

Roślina z gatunku zdrowych.

Zastosowanie

bukiet Z uwagi na bardzo jasny kwiatostan naprawdę dobrze wygląda jeśli posadzona jest w grupie na tle zimozielonych drzew i krzewów. Unikajmy sadzenia w pobliżu jakichkolwiek roślin o strączkowym pochodzeniu bo tojad bardzo niekorzystnie wpływa na te gatunki roślin. Roślina nadaje się także do cięcia.

Uwagi

Według starożytnej mitologii greckiej tojad powstał ze śliny Cerbera (mitycznego psa – strażnika Hadesu).rysuneczek

Nazwa rodzaju ”Aconitos” to połączenie dwóch słów greckich ‚ak’ = zauważył i ‚konos’ = stożek. Odniesienie do zauważalnie stożkowatych nasion tojadu. Nazwa gatunkowa ”lycoctonum” to połączenie greckich słów ‚lykos’ = wilk i ‚kteinein’ = zabić. Dawniej soku z korzeni używano do zatruwania przynęty na wilki.

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Kwiat – http://www.uni-graz.at/walter.obermayer/plants-of-styria/images/aconitum-lycoctonum.html

Bukiet – http://www.edelbrandbrennerei.at/page19.php

Aconitum lycoctonum – http://www.visoflora.com/photos-nature/photo-aconit-tue-loup-5.htm

Advertisements

komentarze 2 to “Tojad lisi”

  1. Barbara Says:

    Pani Zoju proszę o kolejne porady :)) – pojawił się w moim ogrodzie tojad lisi. Pojawił, ponieważ na pewno go nie kupowałam ani od nikogo nie dostałam, chyba że był przypadkiem z jakąś inną rośliną, choć byłabym zdziwiona bo w tym miejscu już dawno nic nie dosadzałam. Właśnie – miejsce. Wyrósł obok krzewu tawulca pogiętego, pod ozdobną jabłonką, przy zawilcach japońskich. Ziemia owszem gliniasta ale kwaśna! Pytania – czy nie zaszkodzi którejkolwiek z tych roślin? czy go przesadzać? czy można przy nim sadzić inne rośliny czy ma mieć miejsce na rozrastanie się? Lubię go ;), rośnie pięknie 🙂 a może posadzić obok inne tojady?
    Powtarzam się ale dzięki Pani pomocy praca w ogrodzie daje mi ogromną radość ! Podziwiam ogrom Pani wiedzy i cierpliwość w tłumaczeniu wszystkiego takim początkującym jak ja 😀

    • zojalitwin Says:

      Jeśli ładnie rośnie to znaczy, że mu miejsce pasuje i nie trzeba nic robić. Czasem ptaki lub wiatr zaniesie gdzieś nasionko i z reguły w dobre miejsce.


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: