Goryczka siedmiodzielna

©

©Gentiana septemfida

Gentiana septemfida

Opis

Rodzina: Gentianaceae

Jedna z najłatwiejszych w uprawie goryczek, lecz bardzo zróżnicowana w formie.

Wiosną pojawiają się cienkie pędy. Z początku są wzniesione, później pokładają się. Liście na pędach parami na przeciw siebie Następna para pod kątem prostym. Takie ulistnienie botanicy nazywają nakrzyżległe. W kształcie są od jajowatych do lancetowatych. Są bez ogonków i o całych brzegach. Kwiaty w kątach szczytowych liści. Może ich być do 8 sztuk.

KwiatyCechą pozwalającą łatwo odróżnić ten gatunek są włoski na wcięciach między płatkami. Płatków może być maksymalnie siedem. Stąd nazwa gatunkowa. Z reguły jednak płatków jest pięć. Owocem jest brązowa torebka zawierająca dużą ilość drobnych nasion.

Z uwagi na duży obszar występowania, a co za tym idzie zróżnicowane warunki, gatunek wytworzył wiele form. Drugim czynnikiem jest rozmnażanie przez nasiona, które także mają tendencję do hybrydyzacji. W związku z tym botanicy wyróżniają następujące formy i odmiany.

G. septemfida f. Olivana. Roślina ta jest niewielka o wzniesionym pokroju, 12-15 cm wysokości, z wieloma ciemno niebieskimi kwiatami, z których większość posiada sześć lub siedem płatków.

G. septemfida var. Cordifolia. Uważana jest za jedną z form ogrodowych z pokładającymi się łodygami, sercowatymi liśćmi oraz mniej licznymi kwiatami z białymi plamkami wewnątrz.

G. septemfida var. Lagodechiana. Ta odmiana botaniczna naturalnie rośnie w skalistych i wilgotnych miejscach wschodniego Kaukazu. Pędy pokładające się. Od gatunku odróżnić łatwo w okresie kwitnienia. Kwiaty umieszczone są zazwyczaj pojedynczo w kątach górnych liści. Długi okres kwitnienia, od lipca do września.

G. septemfida f. Doeringiana. Jest rośliną zwartą, o wzniesionych pędach i stosunkowo dużych, granatowych kwiatach. 

G.’Hascombensis’. Ta odmiana to wynik hybrydyzacji między  G.septemfida f. latifolia i G. septemfida var. lagodechiana. Posiada wyprostowane łodygi, około 30 cm wysokości, ma najwięcej kwiatów, które są nieco jaśniejsze niż u gatunków, wewnątrz nakrapiane.

G. freyniana czasem występuje pod nazwą, G. septemfida var. freyniana. Przez botaników traktowana jest jako osobny gatunek.

Występowanie

w naturzeOd Turcji przez Irak, Iran po Turkmenistan. W naturze rośnie w subalpejskiej i alpejskiej strefie, na bardzo różnych stanowiskach, w przeważającej części są to stanowiska o przesychającej latem glebie.

Wysokość

Wysokość roślin nie jest większa jak 25 cm z uwagi na pokładanie się pędów.

Termin kwitnienia

W zależności którą formę uprawiamy. Najwcześniej kwiaty pojawią się w lipcu.

Kolor kwiatu

Lazurowo-niebieskie z wyraźnym białawym gardłem, które posiada ciemne pasy i plamy.

Stanowisko

W pełni słoneczne. Jeśli cienia będzie byt dużo rośliny stają się mniej atrakcyjne.

Wymagania i pielęgnacja

Jak już wspomniałam to najłatwiejsza w uprawie goryczka, zadowoli się prawie każdą przepuszczalną glebą. Jednak najpiękniej będzie wyglądać na glebach o odczynie obojętnym, posiadających dużo próchnicy i przez to dobrze utrzymujących wilgoć. Chcąc jej dogodzić wykopmy dużo za duży dołek i ziemię z dołka zamieńmy na kompost wymieszany ze żwirem. Zapewnimy tym sposobem optymalne dla rośliny warunki.

Mrozoodporność

Dolna strefa graniczna to USDA 4b z temperaturami do -31,7 ° C. Zatem jest to roślina w pełni mrozoodporna na terenie całego kraju. Pamiętajmy, że dotyczy to gleb dobrze przepuszczalnych.

Rozmnażanie

Rozmnażanie przez wysiew nasion do najłatwiejszych nie należy. Pierwszy problem – rośliny wyhodowane z nasion mają tendencję do hybrydyzacji jeśli nasiona nie zostały uzyskane z natury. Więc uzyskamy populację nie do końca wyrównaną.

Drugi problem – nasiona goryczki w bardzo dużym stopniu są niepłodne i są bardzo podatne na zgorzel siewek. Wszystko to razem powoduje, że ilość uzyskanych siewek jest niewielka w stosunku do wysianych nasion. Mam na myśli nasiona z zakupu. Proponuję by kupione nasiona poddać minimum 6 tygodniowej stratyfikacji, wcześniej jednak wymoczyć je w kwasie giberelinowym. Własne nasiona najlepiej wysiać jesienią i dobrze oznaczyć miejsce bo mogą wschodzić długo.

Jeśli ktoś kupił więcej nasion może wydzielić część i zastosować jeszcze jedną metodę. Wziąć filtr do kawy, zwilżyć go i włożyć do większego zamykanego pojemniczka. Wysiać wewnątrz nasiona starając się je jakoś rozłożyć. Zamknąć pojemniczek i postawić w naprawdę ciepłym miejscu. Po około 2 tygodniach zacząć sprawdzać. U kiełkujących nasion pierwszy pojawia się korzonek. Wówczas należy pęsetą delikatnie przenosić do doniczek. Położyć na podłożu i przysypać cienko ziemią. Najlepiej jeśli będzie to podłoże do wysiewów, ponieważ ono jest specjalnie przygotowywane. Część i tak zostanie zaatakowana przez grzyba i nigdy wschodów nie będzie. Znacznie więcej jednak wzejdzie.

Choroby i szkodniki

Nasz gatunek wykazuje dużą odporność na choroby i szkodniki.

Zastosowanie

w korycieNajczęściej sadzi się ją jako obrzeże rabaty lub w ogrodzie skalnym. Z racji swej mrozoodporności nadaje się również do uprawy w korytach alpejskich lub w innych większych pojemnikach. Te jednak muszą być na zimę dołowane w gruncie.

Uwagi

Nazwa rodzajowa ”Gentiana” pochodzi od imienia Gentius. Był to król Ilirii (obecnie Albania),z II w. p.n.e, który zauważył właściwości lecznicze roślin z tego rodzaju.

Przypisyrysuneczek


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Opisy form gatunku w oparciu o książkę Fritza Kohli ‚Gentiana’

Kwiaty – http://plantsgallery.blogspot.com/2009/08/gentiana-septemfida-goryczka.html

Gentiana septemfida – http://davesgarden.com/guides/pf/showimage/133800/

W naturze –http://www.plantarium.ru/page/image/id/113194.html

W korycie – http://www.growingwithplants.com/2009/08/mid-summer-photos.html

Reklamy

Komentarze 4 to “Goryczka siedmiodzielna”

  1. Zofijanna Says:

    Przepraszam, ale mam wątpliwości. Czy goryczka na zdjęciu , podpisanym Agencja Gazeta, jest na pewno goryczką siedmiodzielną, a nie trojeściową ?

  2. ela Says:

    U mnie na działce jest goryczka siedmiodzielna i zawsze co roku ma bardzo długie pędy. Kwitnie co roku


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: