Kosaciec wąskolistny

©

©Iris gracilipes

IG

Opis

Rodzina: Iridaceae

kłączaPod ziemią jest cienkie i krótkie kłącze. Z niego wyrastają długie na 30 cm i szerokie na 1,5 cm, zielone liście. Również bezpośrednio z kłącza wyrasta pęd kwiatowy zakończony stosunkowo niewielkim kwiatem. Owocem jest centymetrowa torebka z wieloma nieregularnego kształtu nasionami.

Jednak gatunek coraz rzadziej jest w uprawie. Z reguły w zachodnich ogrodach uprawia się odmiany hybrydowe, powstałe z wielokrotnego krzyżowania różnych gatunków o trawiastych liściach.

'Alba'Jest jedna odmiana botaniczna (czyli da się rozmnażać przez wysiew nasion) i nazywa się Iris gracilipes var. alba. Jest to forma karłowa osiągająca około 20 cm wysokości i ma białe kwiaty. Wygląda szczególnie dobrze na skalniakach i w pojemnikach nawet jak nie kwitnie.

Iris gracilipesWystępowanie

Gatunek pochodzi z Japonii i Chin. Odmiana botaniczna rośnie wyłącznie w Japonii. Siedliskiem są leśne i skaliste zbocza gór lub obrzeża górskich lasów. W Japonii wiele z tych roślin rośnie nad morzem, gdzie zimą wiatr północno-zachodni ciągnący od kontynentu azjatyckiego przynosi regularne śnieżyce.

Wysokość

Przeciętnie między 15 a 30 cm.

'Blue Rose'Termin kwitnienia

Najczęściej koniec maja i czerwiec. Jeśli aura pozwoli może zacząć kwitnąć wcześniej.

Kolor kwiatu

Gatunek ma kwiaty jasno niebiesko-fioletowe z żółtawymi paseczkami.

Stanowisko

Jako roślina lasów woli stanowiska chłodne i dość widne, ale ocienione w najgorętszy czas. Tyle teoria, albowiem na glebach wilgotnych z natury z powodzeniem poradzi sobie na słońcu. Jednak na standardowych glebach takie stanowisko wyraźnie skróci żywotność rośliny, chyba że nie zapomnimy o podlewaniu. Będziemy wówczas mieć ten w ogrodziezysk, iż nasza kępka będzie mocno kwitła.

Wymagania i pielęgnacja

Podłoże powinno być dobrze przepuszczalne, choć gleba powinna dobrze gospodarować wodą. W lasach gleba bardzo długo jest wilgotna bo składa się prawie z samej próchnicy, dodatkowo chroni ją warstwa na wpół rozłożonych liści. Chcąc szybko dorobić się solidnej kępki wymieńmy na jak największej powierzchni i dość głęboko ziemię na kompost. Można go jeszcze wspomóc drobnymi kamieniami lub żwirem, szczególnie na cięższych glebach. Musimy to zrobić na takiej powierzchni by kłącza rozrastając się nie wyszły poza obszar dobrej ziemi. Każdego roku wiosną można wygrabić wierzchnią warstwę i zastąpić ją nowym kompostem.

Jeśli uprawiamy gatunek na nasiona można zostawić jeden lub dwa pędy. Nasion wystarczy na wyrost i spuchliznę. Roślina, która nie wyeksploatuje się tworząc nasiona obróci swój potencjał na rozrost kępki. Uprawiając odmiany hybrydowe w ogóle nie zostawiamy pędów na nasiona, bowiem nie uzyskamy roślin nawet podobnych do matecznych.

Jedyną pracą jest co 3-4 lata podział kępki. Jest to zabieg konieczny z uwagi na niesprzyjające środowisko w jakim roślinę uprawiamy w ogrodach. Im bardziej nasz ogród różni się od naturalnych środowisk tym baczniej trzeba tego przestrzegać. Roślina w dolinach znacznie krócej żyje niż w terenie górzystym.

W ogrodach gdzie uprawia się gatunek pozostawiając owoce na zimę będziemy mieć wiosną nowe rośliny. Uważnie przeprowadzajmy wczesnowiosenne pielenie.

w doniczceJapończycy mają zwyczaj pielęgnować ten gatunek w pojemniku. My również możemy. Jako podłoże wybierzmy ziemię zawierającą nawóz o spowolnionym działaniu. Będziemy mieć i piękną kępkę ładnie kwitnącą. Lepiej by było rozluźnić to podłoże żwirkiem w ilości 1/3 lub ¼ objętości ziemi. Najładniej roślina wygląda w płaskich doniczkach. Problem w tym, że korzenie przerosną ziemię już w połowie lata. Warto kupić doniczkę typu misa i na dno dać warstwę grubszego żwiru tak około 2-3 cm. Pod koniec lipca sprawdzić stan przerośnięcia ziemi i jeśli dojdziemy do wniosku iż trzeba przesadzić wyrzucamy żwir i na to miejsce dajemy dobrą ziemię. Wystarczy do pierwszych przymrozków. Jeśli nie mamy ogrodu gdzie można doniczkę zadołować to bierzemy pudełko kartonowe. Na dno dajemy dość gruby styropian lub deseczki. Boki też dobrze byłoby wyłożyć cieńszym styropianem. Kiedy przyjdzie spory mróz można oczywiście zamknąć karton.

Mrozoodporność

Dolna strefa mrozoodporności to USDA 4b z temperaturami do -31.6 °C. Roślinę spokojnie możemy uprawiać w całym kraju.

Rozmnażanie

Gatunek i odmianę botaniczną przez wysiew nasion i podział. Tylko proszę nasiona wyziewać od razu po dojrzeniu. Zmienne warunki w zimie zapewnią to co roślinie do kiełkowania potrzebne. Przechowywane nasiona mogą kaprysić i po 6 tygodniowej stratyfikacji wzejść może tylko połowa. Nie wyrzucajmy wysiewów tylko dalej utrzymujmy wilgoć w pojemniku, a późną jesienią przenieśmy do gruntu i zostawmy tam na zimę. Zawsze może któreś nasionko się obudzić.

Odmiany hybrydowe rozmnażamy wyłącznie przez podział.

Choroby i szkodniki

Roślina z gatunku zdrowych.

Zastosowanie

Oprócz brzegów rabat, skalniaków i pojemników doskonale sprawdzi się w ogrodach leśnych lub naturalistycznych, gdzie może się rozrastać zarówno przez kłącza jak i z samosiewu. Kwiaty są dobre do cięcia. Oczywiście im mniejszy pojemnik tym lepiej sprawdzą się odmiany hybrydowe.

Uwagi

Gatunek został opisany przez Asy Graya w 1858 roku.

Nazwa rodzaju ”Iris” to greckie słowo mające wiele znaczeń. W naszym wypadku ‚Ἶρις irys’ = tęcza.

Nazwa gatunku ”gracilipes” to połączenie dwóch łacińskich głów ‚gracilis’ = wąski, delikatny oraz ‚pes’ = długi. Jest to odniesienie do długich i wąskich liści rośliny.

Aobiekt

A

A

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Kłącza i odmiana – http://www.signa.org/index.pl?Display+Iris-gracilipes+9

Iris gracilipes – http://www.flickr.com/photos/peganum/8937183370/

‚Alba’ – http://www.pariscotejardin.fr/tag/suspension/

A
A
A

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: