Hesperanta szkarłatna

©

Hesperantha coccinea

Hespetantha coccinea

Opis

Rodzina: Iridaceae

Synonim: Schizostylis coccinea. Jest to poprzednia nazwa rośliny, nadal często używana w praktyce ogrodniczej.

Gatunków jest ponad 70, lecz w naszej praktyce ogrodniczej możemy sobie pozwolić na uprawę tylko jednego gatunku. To znaczy mogą sobie na nią pozwolić jedynie mieszkańcy wąskiego pasa ziem nad Odrą, a i to z dużym nakładem pracy.

kwiatostanPod ziemią mamy krótkie kłącze, które rozrastając się tworzy kępki trawiastych liści przypominających swym wyglądem liście irysa syberyjskiego, tylko znacznie niższe. Pędy kwiatowe wzniesione i zakończone kłosowatym kwiatostanem. Kwiatostan przypomina miniaturowego mieczyka. Może on zawierać do 10 kwiatków. Pojedynczy kwiatek jest sześciopłatkowy i mierzący do 6 cm średnicy. Są zapylane przez motyle. Owocem jest jajowata, wielonasienna torebka.

Wyhodowano już wiele odmian, które z uwagi na kraj pochodzenia są wrażliwsze na mrozy niż gatunek. Podaję tylko kilka popularniejszych.

ODMIANY

‚Jennifer’

‚Fenland Daybreak’

‚True Coral’

‚Major’

‚Sunrise’

‚Zeal Salmon’ i wiele innych.

Występowanie

Występuje w dwóch krajach, a mianowicie RPA i Zimbabwe. Siedliskiem są zawsze wilgotne, a czasem okresowo podmakające gleby górskie. Znajdziemy roślinę na wysokości od 1500 do 2500 m npm.

Wysokość

Standardowo podaje się w granicach 60 cm. Ponieważ kwiatostan wraz z rozkwitaniem coraz wyżej położonych kwiatów przyrasta, to całkowita jego wysokość może mieć do 90 cm. W naszym kraju jednak aż tak wysokie nie będą, chyba że potraktujemy je jako kwiaty doniczkowe, lato spędzające na zewnątrz.

Termin kwitnienia

Jest cenną ozdobą ogrodu, bowiem kwitnie dopiero od sierpnia, czyli wówczas gdy nasze kwiaty już raczej przekwitły.

Kolor kwiatu

Podstawowy kolor to szkarłat są jednak w naturze formy różowe lub białe. Odmiany mają wiele odcieni tych podstawowych barw.

Stanowisko

Jest to roślina południa więc sadzimy ją w pełnym słońcu.

Wymagania i pielęgnacja

w donicyPodstawowym warunkiem jest gleba przepuszczalna lecz cały czas wilgotna. Latem nie zaszkodzą jej nawet krótkie okresy podmakania. Jest także rośliną dość żarłoczną. Na lżejszych glebach dajemy duże ilości rozłożonego kompostu. Zwiększona ilość próchnicy wpłynie na poprawę gospodarki wodnej, a jednocześnie dostarczymy składników pokarmowych. Na typowych piaskach sadzimy albo przy stawie lub innym zbiorniku wodnym lub uzdatniamy naszą ziemię. W takich wypadkach trzeba wykopać spory dół – nie płytszy jak 30 cm – i na jego dnie położyć czarną plecioną matę z polietylenu. Następnie przysypujemy ją mieszaniną ziemi z kompostem. Solidnie podlewamy i po osiądnięciu ziemi sadzimy nasze kłącza. Powinny znaleźć się na głębokości około 5 cm. Jeśli sadzimy kilka kłączy to odległość między nimi nie powinna być większa jak 20 cm. Dobrze także po solidnych ulewach ściółkować ziemię.

Roślina bardzo szybko się wyradza jeśli zbyt długo rośnie na jednym miejscu. Najpóźniej po 3 latach musimy roślinę wykopać, podzielić i posadzić w nowym miejscu. By posadzić ją w tym samym miejscu warto wybrać starą ziemię na głębokość szpadla i wymienić ją na nową pobraną z innego miejsca. Zapewni to bujny wzrost i doskonałe kwitnienie.

Na wiosnę kolejnego roku można dać warstwę nowego kompostu lub suszonego obornika i wymieszać z glebą. W drugiej połowie czerwca można dać nawóz w typie agrofoski, a tuż przed kwitnieniem tzw. nawóz jesienny. Prawie nie ma on azotu za to pełne dawki fosforu i potasu co pomoże utrzymać ładne kwitnienie i przygotować się roślinie do lepszego zimowania.

Roślinę z powodzeniem można uprawiać w pojemnikach. Postarajmy się kupić ziemię zawierającą nawóz o spowolnionym działaniu. Zaczniemy nawożenie dopiero przed kwitnieniem. W innym przypadku traktujemy roślinę jak pelargonię, z tą różnicą, że ziemia w doniczce musi być zawsze wilgotna. Pod koniec jesieni przenosimy roślinę do mieszkania i nieco ograniczamy podlewanie. Ponieważ liście w ciepłym klimacie rosną non stop wiec i w zimie powinny zachować się zielone. Oczywiście część liści – te najstarsze będą zasychać, ale to normalne, nawet na rabacie. Roślinę zimą również dokarmiamy lecz nawozem uniwersalnym połową dawki co 2 tygodnie. Wczesną wiosną warto wymienić całą ziemię na nową. Przesadzanie wykonujemy przed podlaniem rośliny by wytrzepać jak najwięcej zużytego podłoża. Przy przesadzaniu po dodaniu części podłoża postukajmy doniczką o blat by ziemia dostała się między korzenie. Pamiętajmy żeby kłącza nie sadzić głębiej jak 5 cm.

Mrozoodporność

W naszym kraju na stałe do ogrodu można posadzić roślinę tylko w miejscowościach leżących w strefie USDA 7a gdzie temperatury utrzymują się w granicach -17,8 0C. Ponieważ nasze zimy stają się nieprzewidywalne, nawet w tej strefie zabezpieczamy rośliny na zimę. Najlepszym rozwiązaniem są przekompostowane trociny. Późną jesienią usypujemy kopczyk nad kłączami i nakrywamy szeroką lecz płytką doniczką odwróconą do góry dnem. Kiedy przychodzą ciepłe dni można pod brzeg doniczki dać patyczek by dochodziło powietrze. Natomiast przed zapowiadanym solidnymi mrozami można nasypać na wierzch pół wiaderka kompostu. Zamiast trocin można użyć kompostu, pociętej słomy itp. materiałów. Ostatecznie można wykopać kłącza z bryłą ziemi i wsadzić do większej donicy, którą zanosimy do garażu czy piwnicy, nawet jeśli temperatura spada tam kilka stopni poniżej zera.Wystarczy kartonowe pudło do którego wstawiamy donicę i z góry przykrywamy kawałkiem styropianu. W takim wypadku musimy tylko pamiętać by ze 2-3 razy w ciągu zimy dać minimalną ilość wody. Późną wiosną ponownie wysadzić do ogrodu.

Rozmnażanie

Proszę kliknąć na zdjęcie będzie większe

bulwkaowoceNasionasiewka

Gatunek stosunkowo łatwo wyhodować z nasion. Nasiona wysiewamy pojedynczo do malutkich doniczek lub na palety z małymi otworami. Siewki wschodzą w temperaturze około 15 0C nawet do 3 miesięcy i początkowo wyglądają jak trawa, dlatego nie usunąć tego przez przypadek. Ten sposób wysiewu jest najlepszy bowiem rośliny pierwszy rok powinny spędzić bez przesadzania. Dopiero wiosną kolejnego roku można pokusić się o wsadzenie do ogrodu. Warunkiem będzie dobrze ukształtowane kłącze.

Uprawiając ten gatunek można spostrzec iż na dolnych węzłach tworzą się małe cebulki. Można je użyć do rozmnażania, lecz rośliny możemy otrzymać dopiero po upływie nawet 2 lat. Oczywistością jest podział kępy wykonywany wiosną. Przy ostrzejszym podziale warto zachować odcinek kłącza mający nie mniej jak 6 liści.

Choroby i szkodniki

Nie obserwuje się na razie by coś atakowało tę roślinę.

Zastosowanie

Kłącza możemy posadzić wszędzie gdzie roślina znajdzie dostateczna ilość wilgoci w glebie i jak najwięcej słońca.

Uwagi

Nazwa rodzaju ”Hesperantha” pochodzi od greckich słów ‘hesperos’ = popołudnie, wieczór i anthos = kwiat. Część gatunków jest zapylana przez ćmy i ich kwiaty rozwijają się pod wieczór.

Nazwa gatunku ”Coccineum” to łacińskie określenie szkarłatu.

Dawniejsza nazwa rodzaju ”Schizostylis” – przetłumaczone dosłownie to podzielona kolumna.

rysuneczek IIA
A
A

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Rozmnażanie – http://www.pacificbulbsociety.org/pbswiki/index.php/HesperanthaTwo

Kwiatostan – http://www.rainyside.com/plant_gallery/bulbs/Hesperantha_coccinea

W donicy – http://www.burncoose.co.uk/site/plants.cfm?pl_id=4858&csssize=largest

Reklamy

Komentarze 2 to “Hesperanta szkarłatna”

  1. sasanka Says:

    Zoju znalazłam polską nazwę Hesperanta szkarłatna to Trójszyjka szkarłatna wg Encyklopedii Bylin autorzy to Beata Grabowska i Tomasz Kubala,ale informacji o roślince mało.


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: