Kosaciec bulwiasty

©

Hermodactylus tuberosus
Hermodactylus tuberosus

Opis

Rodzina: Iridaceae

Synonim: Iris tuberosa. Jest to roślina, która u nas będzie ciekawostką o dyskusyjnej urodzie.

Pod ziemią około 7 centymetrowe kłącze mające kształt bulwki. Roślina corocznie wydaje nowe bulwiaste kłącze. Nad ziemią wąskie, trawiaste liście, które pod wpływem silniejszych wiatrów załamują się, dając ogląd pewnego nieładu. Bulwka wydaje jeden pęd kwiatowy. Jest on niższy niż wysokość liści i ma tylko jeden kwiat o bardzo charakterystycznej barwie. Owocem jest duża owalna torebka zawierająca wiele prawie kulistych nasion. Po kwitnieniu roślina zaczyna zasychać.

w naturzeWystępowanie

Wybrzeża południowej Europy, od Hiszpanii do Grecji. Siedliskiem są nieużytki, w tym łąki, pobocza dróg, pola uprawne i wszystkie miejsca zmienione przez człowieka. Ponieważ występuje także w górach aż do 1400 m npm, dlatego może być uprawiany u nas w cieplejszych strefach.

Wysokość

Pęd kwiatowy ma około 20 – 25 cm, a liście w sprzyjających okolicznościach nawet do 40 cm. W czasie kwitnienia załamują się i nie z góryprzysłaniają kwiatów, lecz całość kępki ma nieco nieporządny wygląd.

Termin kwitnienia

Czasem koniec kwietnia. Częściej jednak połowa maja. Często nie kwitnie po posadzeniu dopiero w kolejnym roku.

Kolor kwiatu

Oliwkowo zielone z czarnymi lub aksamitnymi brązowo-fioletowymi końcami płatków. Są one delikatnie pachnące.

Stanowisko

Ponieważ to roślina południa i kwitnąca stosunkowo wcześnie, należy wybrać stanowiska w pełni słoneczne i osłonięte od wiatru.

bulwkaWymagania i pielęgnacja

Gleby przepuszczalne, o odczynie obojętnym do lekko zasadowego. Na glebach gliniastych konieczne jest dodanie do ziemi ‚rozluźniacza’ w postaci żwiru i dobry przynajmniej 10 cm drenaż na dnie dołka. Roślina nie wytrzyma stagnującej wody nawet w zachodnich rejonach kraju. Jest to najczęstsza przyczyna wypadania roślin zimą, często jest tak, że wypada stare kłącze, a kolejna bulwka zakwita dopiero w kolejnym roku. Mamy wówczas zjawisko kwitnięcia co drugi rok. Jeśli zadbamy o przepuszczalność ziemi i z uwagi na owoc+nasionakrótki okres wegetacji o dostateczną ilość składników odżywczych, roślina przyrastając co roku o kolejne kłącze w ciągu 2-3 lat utworzy ładną kępę.

Kłącza sadzimy jesienią najpóźniej jak się da, a to dlatego, że liście pojawiają się już jesienią. Przy późnym terminie sadzenia może nam się udać, że liście nie wzejdą. Głębokość sadzenia to około 8 cm, a odległość między kłączami mniejsza niż 10 cm. Kiedy pierwsze mrozy zetną ziemię należy nasadzenia okryć choćby suchymi liśćmi, trocinami itp. materiałami i na to nałożyć ze sklepudoniczkę odwróconą dnem do góry. Jeśli liście jednak się pojawią warto nałożyć na nie butelkę plastikową bez dna. Zwykła litrówka powinna wystarczyć. Liście się nie połamią i będą wiosną ładniej wyglądać. Przy większych mrozach warto na to nałożyć jeszcze większą butelkę. Podwójne plastikowe ścianki nie przylegające do liści będą niezłą ochroną zarówno przed nadmiarem wody jak przed mrozem.

Roślinę z powodzeniem można uprawiać w pojemniku. Dajemy ziemię uniwersalną z dodatkiem rozluźniacza. Kłącza sadzimy tak aranżsamo, może tylko troszkę gęściej. Całość dołujemy w gruncie i ochraniamy jak wcześniej wspomniałam. Doniczkę wyciągnąć można wczesną wiosną, nawet na długo przed rozpoczęciem wegetacji. Stawiamy ją w jak najwidniejszym miejscu. Ciepłe mieszkanie sprawi iż kwiaty pojawią się szybko. Jeśli zapylimy kwiaty i będziemy chcieli mieć nasiona trzeba roślinę dokarmiać nawozem do roślin kwitnących aż do czasu dojrzenia nasion. Jest to konieczne, bowiem roślina w tym samym czasie tworzy także nowe kłącze, które będzie kwitło w kolejnym roku. Kiedy roślina zacznie zasychać powoli ograniczamy podlewanie i pozwalamy roślinie zaschnąć. By roślina mogłam przejść okres chłodu doniczkę w momencie pojawienia się liści jesienią wynosimy do chłodnego lecz widnego pomieszczenia gdzie spędzi zimę. Temperatura nie powinna być wyższa jak +4 stopnie. Musimy jednak pamiętać, że w doniczce nie ma podsiąkania wody i trzeba od czasu do czasu dać niewielką jej ilość. Odróżnienie ziemi zimnej od wilgotnej jest trudne więc bądźmy ostrożni.

Mrozoodporność

Przy osłoniętym stanowisku bezpieczna dolna strefa mrozoodporności to USDA 7a z temperaturami do -17,7 °C. W zachodniej części strefy 6b można się pokusić o uprawę w gruncie, trzeba jednak dobrać stanowisko bardziej rozważnie i bezwzględnie ochraniać roślinę. Dla reszty kraju to raczej jako roślina pojemnikowa – ale musi przejść okres chłodu.

Rozmnażanie

Najlepszym sposobem jest podział kępy lub kupno kłączy. Kto ma jednak ochotę na od razu większą kępkę musi wydać nieco kasy lub wysiać nasiona. Dla równiejszych wschodów można je przechłodzić na spodzie chłodziarki. Większych kłopotów nie sprawiają.

Choroby i szkodniki

Roślina ma zbyt krótki okres wegetacji. Jedynym problemem jest wygniwanie kłączy jeśli ma zbyt mokro.

Zastosowanie

Można sadzić na skalniaku, z przodu rabaty lub w pojemnikach. Są to doskonałe kwiaty cięte z uwagi na ich przyjemny zapach, tym intensywniejszy im wyższa temperatura. Mają jednak wadę, zbyt łatwo je oderwać od pędu kwiatowego i krótki okres kwitnienia.

Uwagi

Nazwa rodzaju ”Hemerodactylus” powstała z połączenia dwóch greckich wyrazów, imienia posłańca bogów Hermesa i słowa ‘dactylos’ = palec. Zatem nazwa tłumaczy się jako palec Hermesa i jest to odniesienie do kształtu kłącza.

Nazwa gatunku ”tuberosus” oznacza tyle co bulwiasty.

rysuneczekA
A
A

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Na rabacie – http://www.rightplants4me.co.uk/content/plant?PlantID=1641&LatinName=Hermodactylus

Bulwka+nasiona – http://www.actaplantarum.org/floraitaliae/viewtopic.php?t=8951

Aranż – http://www.tuinadvies.be/shop/product.php?id=537

Z góry – http://www.meditflora.com/flora/hermodactylus.htm

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: