Kosaciec dachowy

©

Iris tectorum

Iris tectorum

Opis

Rodzina: Iridaceae

Gatunek u nas jeszcze mało popularny. Rozrasta się jak wszystkie irysy dzięki kłączom. Kształt liści jest podobny, jedynie nieco mniej sztywny dzięki czemu jego górna część często wywija się na zewnątrz. Na szczycie pędu kwiatowego znajduje się do 2 kwiatków o 10 cm średnicy Na dolnych płatkach zamiast bródki mamy nieregularny grzebień, a całość sprawia wrażenie talerzyka. Owocem jest elipsowata torebka z bardzo wieloma prawie czarnymi nasionami.

liścieW obrocie handlowym znajduje się wiele mieszańców z udziałem tego gatunku. Dla przykładu: ‚Ariel-tec’, ‚Dorothea’, ‚Dragonscrest’, ‚Flying Dragon’, ‚Honiana’, ‚Loptec’, ‚Lucilla’, ‚Paltec’, ‚Queen’s Grace’, ‚The Ridges’, ‚Toltec’

Występowanie

Ojczyzną gatunku są Chiny, gdzie rośnie on na łąkach, skarpach czy skrajach lasów. Czasem można go spotkać dość wysoko – do 3500 metrów nad poziom morza.

Wysokość

30-45 cm.

budowa kwiatuTermin kwitnienia

Zaczyna kwitnąc po połowie czerwca i nie trwa to zbyt długo.

Kolor kwiatu

Niebieskawo-fioletowy. Białokwiatowa odmiana została nazwana Iris tectorum f. alba.

Stanowisko

Można je posadzić w pełnym słońcu, lecz liście ładniej wyglądają w półcieniu.

Wymagania i pielęgnacja

W stosunku do uprawy innych irysów wymagają owocejedynie bardziej wilgotnej gleby latem. W czasie łagodniejszych zim część liści może pozostać zielona. Wiosną wycinamy tylko te o nieciekawym wyglądzie.

By kępka porządnie wyglądała musi być podzielona co 4 lata. Nawożenie standardowe czyli dawka pełnoskładnikowego nawozu wiosną. Po kwitnieniu jeśli zostawiamy owoce na nasiona roślinę trzeba dokarmiać kilka razy, używając dwóch nawozów na zmianę. Jeden może być uniwersalny, a drugi o zwiększonej dawce potasu, np. nawóz do pomidorów, nawóz jesienny, lub podlewać tym który wykorzystujemy do podlewania pelargonii lub surfinii.

Kto chciałby uprawiać w pojemnikach niech zadba o rozluźnienie ziemi żwirkiem lub wermikulitem. Na zimę jednak trzeba bardzo mocno zabezpieczyć roślinę( w grę wchodzi tylko styropian), albo postawić w zimnym lecz zabezpieczonym przed większym mrozem, widnym pomieszczeniu. W takich warunkach liście mogą być zielone zimą.

Mrozoodporność

na altanieUprawiać można na terenie całego kraju, jedynie w chłodniejszych rejonach warto na zimę ochronić odwróconą doniczką przed nadmiarem wody w podłożu w okresie zimowym.

Rozmnażanie

Nasiona nie wymagają zimnej stratyfikacji, lecz dla wyrównania wschodów można je poddać takim warunkom, lecz trzeba często sprawdzać, bo mogą wykiełkować dość szybko.

Oczywiście najłatwiej przez podział kłączy.

forma białaChoroby i szkodniki

Typowe dla wszystkich irysów.

Zastosowanie

Gatunek przydatny wszędzie tam gdzie ziemia ma więcej wilgoci. Z uwagi na bardziej elegancki układ liści z powodzeniem można sadzić w eksponowanych miejscach i w pojemnikach.

Uwagi

Nazwa rodzaju”Iris” pochodzi od Ἶρις Iris’ = tęcza w mitologii greckiej bogini i uosobienie tęczy, posłanka bogów. Odniesienie do kolorowych jak tęcza kwiatów irysów

Nazwa gatunku ”tectorum” pochodzi od łacińskiego słowa ‘tectum’ = dach. Kiedy roślina przywędrowała do Japonii istniał zakaz uprawy innych roślin w gruncie. Dekret cesarski głosił, że tylko ryż i warzywa mogą być uprawiane w ziemi. W Japonii brakowało ziemi pod uprawę. Ponieważ kłącze tego irysa służyło do malowania twarzy kobiet na biało, więc znaleziono dla niego miejsce na słomianych wówczas dachach domów. Korzyścią drugą było spajanie słomy przez korzenie rośliny. Kto chciałby zobaczyć jak to wyglądało może kliknąć na podany link, który zawdzięczam osobie komentującej post o nicku leloop. Nas interesuje drugie zdjęcie od góry.

http://www.sophieleberre.fr/index.php/plantes-du-japon/articles-sur-le-monde-vegetal-japonais-blog/55-les-iris-qui-poussent-sur-les-toits-des-minka-japonaises

W staropolszczyźnie słowo irys oznaczało między innymi kosę, stąd krajowa nazwa rośliny.

A
A
Arysuneczek

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Owoce – https://gobotany.newenglandwild.org/species/iris/tectorum/

Forma biała – http://herbplants.wikispaces.com/Iris+tectorum

Liście – http://www.epimediums.com/catablog-items/iris-tectorum-slippery-slope/

Budowa kwiatu – http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Iris_tectorum_china.jpg

Na dachu altany – http://www.customlandscapesnc.com/customlandscapesnc/My

Reklamy

komentarze 4 to “Kosaciec dachowy”

  1. leloop Says:

    pani Zoju,
    zdjęcie z irysami na dachu przedstawia dachy domów z Hameau de la Reine w Wersalu (wioski Marii Antoniny). to nie są irysy opisywane w poście tylko zwykle irysy bródkowe. w ten sposób zabezpieczano strzechy domów przed nadmiarem wilgoci. podobne obrazki można jeszcze zobaczyć w Bretanii jeśli właściciel starego budynku zdecyduje się na pokrycie go strzecha (bardzo drogie przedsięwzięcie).
    widać to dokładniej na powiększonym zdjęciu.

    pozdrawiam


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: