Zimokwiat wczesny

©

Chimonanthus praecox

Chimonanthus praceox

Opis

Rodzina: Calycanthaceae

Synonim: Chimonanthus fragrans.

Latem to krzew podobny do forsycji, ot nic szczególnego. Jego najważniejszym atutem są kwiaty pojawiające się pod koniec zimy na gołych pędach. A właściwie ich wspaniały zapach, więc mimo wielu wad, kto raz powąchał będzie chciał mieć go w ogrodzie.

części roślinyKorzenie krzewu są płytko pod powierzchnią ziemi. Pędy wzniesione z liśćmi podobnymi do liści forsycji tylko znacznie większymi. Powierzchnia liści jest bardzo szorstka, przypominając w dotyku drobnoziarnisty papier ścierny. Kwiaty mają specyficzną budowę by być odpornym na mróz i śnieg. Płatki wyglądają jakby były zrobione z cienkiego płatka wosku. Pojawiają się na pędach co najmniej dwuletnich. Owocem jest pękata u dołu i zwężająca się u góry torebka zawierająca kilka nasion wielkości sporego słonecznika lub małej fasolki.

Istnieją dwie odmiany różniące się kolorem kwiatów.

'Grandiflorus'C. praecox ‘Grandiflorus’ ma większe liście i mocniej żółto-czerwone kwiaty.

LuteusC. praecox ‚Luteus’ ma zupełnie żółte płatki bez purpurowego wnętrza. Pojawiają się nieco później, a czasem wczesną wiosną.

kolor kwiatówObie odmiany są ładne lecz nie mają takiej siły zapachu jak gatunek.

Występowanie

Gatunek pochodzi z Chin, gdzie jest uprawiany od ponad 1000 lat. Naturalnie występuje na wysokości od 300 do 1000 metrów wśród górskich zarośli.

Wysokość

Rzadko przekracza 2 metry.

Termin kwitnienia

U nas pod koniec lutego lub w marcu. Ogromny wpływ na obfitość kwiatów ma przebieg pogody w lecie poprzedniego roku. Jeśli jest ciepło i słonecznie ilość zainicjowanych pąków jest duża. W zimne lata roślina zainicjuje tylko kilka pąków.

Kolor kwiatu

Zewnętrzne płatki u gatunku mają kolor jasnej kukurydzy, a wewnętrzne są karminowe. U odmian kolory są bardziej zdecydowane.

Stanowisko

W naszym kraju zapewnijmy roślinie miejsce słoneczne i koniecznie osłonięte. Najlepszym rozwiązaniem jest rozpinanie gałęzi przy południowej ścianie lub przynajmniej posadzenie w jej pobliżu. Ma to znaczenie latem, kiedy inicjują się pąki kwiatowe. Ciepło jakie będzie oddawać roślinie nagrzewająca się ściana jest bezcenne dla obfitego kwitnienia zimą.

Na wygwizdowie jeśli temperatura zimą spadnie poniżej -20 0C pędy mogą przemarznąć i z kwitnienia nici.

Wymagania i pielęgnacja

Roślina wymaga gleb dobrze przepuszczalnych lecz wilgotnych i zasobnych. Odczyn ziemi od lekko kwaśnego do obojętnego. Przed sadzeniem powinniśmy wykopać znacznie większych rozmiarów dół i zasypać go ziemią wymieszaną z co najmniej połową kompostu. Kto ma może jeszcze dodać nieco obornika. Potem co roku jesienią dać około 10 cm warstwę kompostu wokół korzeni rośliny. Taka ściółka zapewni nam dobre przezimowanie korzeni i ewentualnie roślina odbije jeśli przemarzną pędy. Poza tym dopóki roślina się nie zadomowi zapewniamy roślinie wilgoć. Ponieważ rośnie stosunkowo wolno można po sadzeniu przyciąć nieco pędy dla rozkrzewienia rośliny. Przestrzegajmy także sadzenia późnowiosennego. Roślina będzie miała sporo czasu na przystosowanie się do nowego miejsca. Z uwagi na nudny wygląd w ciągu lata można wykorzystać krzew jako podporę dla późno kwitnących np. powojników.

Cięcie krzewu bezkarnie można przeprowadzać tylko w okresie braku kwiatów. Na dobrym stanowisku minimum 4 lata, ale możemy mieć kapryśną roślinę i zacznie kwitnąć dopiero po 7-12 latach. To jest czas by ukształtować ładną i gęstą koronę. Potem raczej nie tniemy, roślina kwitnie na starszych pędach więc jeśli się zdecydujemy na cięcie to tylko bezpośrednio po kwitnieniu. Inaczej nici z kwiatów. Z biegiem lat może wytworzyć jeden pień lub wiele pni i są one gołe. Mamy wybór albo poprowadzić w postaci drzewka lub tuż po kwitnieniu przystąpić do cięcia odmładzającego.

Można uprawiać w bardzo dużych donicach jeśli mamy możliwość przezimowania rośliny w pomieszczeniu widnym, lecz zabezpieczonym przed mrozem. Z uwagi na wielkość taka uprawa jest możliwa na dużym tarasie. Na małym balkonie to raczej niewykonalne, chyba, że zakwitnie wcześnie, kiedy jest jeszcze mała.

Mrozoodporność

Literatura podaje, że można krzew uprawiać w strefie USDA 6a z temperaturami do -23,3 °C. Ja nie do końca jestem przekonana. Jeśli już to w zachodniej części tej strefy i to przy bardzo przepuszczalnym podłożu i na bardzo osłoniętym stanowisku. W pierwszych trzech latach raczej roślinę okrywać zimową agrowłókniną, a jak kto ma słomę zrobić z niej chochoł.

Rozmnażanie

By mieć pewność, że uzyskamy taki sam egzemplarz, najlepszym sposobem są odkłady wykonywane pod koniec lata. Ukorzenianie może potrwać nawet dwa lata. Takie rośliny kwitną szybko.

Przy rozmnażaniu przez wysiew nasion największym problemem jest długie czekanie na kwiat. Nasiona zebrane z krzewów odmianowych mogą nam dać różnie wyglądające rośliny.

Świeże nasiona kiełkują stosunkowo łatwo i wschody powinny pojawić się do miesiąca. Starsze lub kupione nasiona poddajemy moczeniu w letniej wodzie przez minimum 12 godzin, po wysiewie pozostawiamy na kilka dni w cieple, a później wstawiamy do chłodziarki na około 6 tygodni. Inaczej nasiona mogą albo zupełnie nie wzejść albo w minimalnej ilości. Jeśli ktoś ma w pobliżu taki krzew powinien zebrać nasiona w momencie zmiany koloru okrywy nasiona z zielonej na brązową. Takie nasiona kiełkują doskonale bez jakichkolwiek zabiegów. Pierwszą zimę rośliny powinny spędzić w chłodnym lecz zabezpieczonym przed mrozem pomieszczeniu.

Sadzonek półzdrewniałych nie radzę robić, bowiem baaaardzo źle się ukorzeniają. Fachowcy w tej dziedzinie z całym arsenałem środków w tym zamgławiane szklarnie i różne substancje chemiczne uzyskali aż 15 procent przyjęć. Winna temu jest, mówiąc ludzkim językiem, szybko tworząca się skórka na ranie, która uniemożliwia tworzenie się korzeni.

Choroby i szkodniki

Generalnie zimokwiat nie jest podatny na uszkodzenia przez szkodniki, ale młode pędy mogą zostać uszkodzone przez mróz.

Zastosowanie

Roślina doskonała do pędzenia. Czasem udaje się wyhodować kwiatki na święta. Wówczas kwitnące i pachnące gałązki łączymy z bardziej okazałymi kwiatami i bukiet jest piękny i pachnący. W ogrodzie należy go sadzić tak byśmy mieli łatwy kontakt w zimie. Powinien być sadzony przy wejściu lub w pobliżu okna. Jesienią pod nim można posadzić różne rośliny cebulowe, lub sadząc go na tle zielonego żywopłotu dać wspaniałe tło dla jego kwiatów.

Suszone kwiaty są stosowane w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz jako lecznicze herbatki. Same kwiaty też są jadalne.

Uwagi

Nazwa rodzaju ”Chimonanthus” pochodzi od greckiego słowa ‘xeimwn’ = zima i ‘anqos’ = kwiat.

Nazwa gatunku ”praecox” pochodzi od łacińskiego słowa ‘goprae’ = przed i ‘coxi’ = dojrzewanie. Zatem można to przetłumaczyć jako wczesne dojrzewanie.

Arysuneczek
A
A

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Nasiona – http://www.flickr.com/photos/61868393@N05/6960602327

Części rośliny – http://sr.wikipedia.org/wiki/Зимоцвет

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

Dołącz do 3 836 obserwujących.